6. MÜDAHALE YÖNTEMLERİ6.1 YANGIN Maddenin, ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal olaya yanma denir. Yanma olayının oluşabilmesi için yanıcı madde, ısı ve oksijenin bir arada bulunması gerekir. Bu olaya “Yangın Üçgeni” adı verilir.Yararlanmak amacı ile yakılan ateş dışında oluşan ve denetlenemeyen yanma olayına YANGIN denir. 6.1.1 Yangınların SınıflandırılmasıYangının türü yanmakta olan maddeye göre değişir. Bu nedenle yangınları beş sınıfta toplayabiliriz.Tablo 1’de yangın türleri ve söndürme teknikleri verilmiştir. Tablo 1: Yangın Türleri Ve Söndürme Teknikleri | Yangın Çeşitleri | A | B | C | D | * C sınıfı içerisinde | | Cinsi | Katı | Sıvı | Gaz | Metal | Elektrik | | Yanıcı Madde | Kağıt, Odun, Ahşap, Kumaş, Pamuk vb. | Boya, Tiner, Yağ, Akaryakıt vb. | Doğalgaz, Metan. LPG, Propan, Asetilen | Magnezyum, Alüminyum, Sodyum vb. | Elektrik | | Söndürme Yöntemi | Soğutma, Yanmayı Engelleme | Engelleme, Boğma, Soğutma | Engelleme | Soğutma, Boğma | İlk iş elektriğin kesilmesi | | Kullanılan Söndürücü | Su, ABC tozlu ve köpüklü söndürücü, | ABC ve BC tozlu, halon gazlı, CO2 ve köpüklü söndürücü | ABC ve BC tozlu, halon ve CO2 gazlı söndürücü | Sadece D tozlu söndürücü | ABC ve B tozlu, halon gazlı söndürücü |
6.1.2. Söndürme Prensipleri 6.1.2.1. Soğutarak Söndürme a. Su İle Soğutarak Söndürme: Soğutarak söndürme prensipleri içerisinde en çok kullanılandır. Suyun fiziksel-kimyasal özelliği, yanıcı maddeyi boğar ve yanıcı maddeden ısı alarak yangının sönmesini sağlar. b. Yanıcı Maddeyi Dağıtma: Yanan maddelerin dağıtılmasıyla yangın nedeni olan yüksek ısı bölünür, bölünen ısı düşer ve yangın yavaş yavaş söner. Akaryakıt yangınlarında bu tip söndürme uygulanmaz. 6.1.2.2. Havayı Kesme a. Örtme: Katı maddeler veya kimyasal bileşikler kullanarak yanan madde ile oksijenin kesilmesi olayıdır. Akaryakıt yangınlarında, örtü oluşturan kimyasal bileşikler kullanılmaktadır. b. Boğma: Yangının oksijenle ilgisinin kesilmesi veya azaltılması olayıdır. 6.1.2.3. Yanıcı Maddenin Ortadan Kaldırılması Yanmakta olan maddelerin ortadan kaldırılması halinde, yanma üçgeni oluşamaz. Bu nedenle de yangın sönmüş olur. YANGIN SÖNDÜRME TÜPÜ KULLANMA TALİMATI ÖRNEK YANGIN MÜDAHALE YÖNTEMİ YANGIN DOLABI KULLANMA TALİMATI Not: B sınıfı sıvı yangınlarında kesinlikle su kullanılmaz. Su yangının seyrelmesine ve dolayısıyla etrafa yayılmasına sebep olur. 6.1.3. Yangına Karşı Önceden Alınacak Tedbirler 6.1.3.1. Kimyasallar – Tüm kimyasallar gerektiği şekilde etiketlenmiş ve kapalı kaplarda saklanmalıdır. – Kimyasalların kullanıldığı yerlerde sadece gerektiği kadar kimyasal bulundurulmalı ve kullanılan tüm kaplar etiketlenmelidir. – Miktarı 50 ltyi aşan çözücüler (solventler) kimyasal dökülmelerine karşın döküntülerin birikeceği tepsiler bulunan metal dolaplarda ve/veya özel olarak hazırlanmış ya da amaca uygun olarak yeniden düzenlenmiş odalarda saklanmalıdır. – Kimyasal depolarının aydınlatma ve elektrik tesisatı etanj olacaktır. – Depoların tüm elektrik sistemleri depo dışında kontrol edilecektir. – Depo içindeki kimyasallar uygun şekilde etiketlenip depolama şartlarına göre depolanacaktır. – Depo içinde ve dışında hem dolap ve raflarda hem de personel için gerekli topraklama tertibatı yapılacaktır. – Depolarda sürekli olarak temiz hava girişi sağlanmalıdır. – Kimyasallar ateşleme kaynaklarından uzak tutulmalıdır. – Kimyasallar ile çalışan personel pamuklu iş elbisesi giymelidir. Sentetik elbiseler statik elektrik biriktirebilir. 6.1.3.2. Yanıcı Gazlar – Gaz boruları sağlam olmalı ve fazla ısınmasına yol açmayacak şekilde yerleştirilmelidir. – Kullanılmayan gaz vanaları tamamen kapatılmalıdır. – Kullanılmayan gaz tüpleri dışarıda düşmeye karşı dayanıklı bir şekilde bekletilmelidir. – Yanıcı gazlar kullanılırken çalışma alanı terk edilmemelidir. – Yanıcı gazlar ile çalışılan yerlerde kullanılan gazlar ile ilgili gaz dedektörleri bulunmalıdır. – Çalışma ortamında uygun yerlere “sigara içmek yasaktır” ve “dikkat ateşle yaklaşma” levhaları asılmalıdır. – Gazlar ile çalışılan ortamda sürekli olarak temiz hava girişi sağlanmalıdır. 6.1.3.3. Elektrik Panoları, UPS, Trafo – Temizlik ve bakım için kullanılan yağlı bez ve üstüpü parçaları ağzı kapaklı çöp bidonlarına atılır. – Paratonerler ve topraklama kabloları periyodik olarak kontrol edilir. – Uygun yerlere “sigara içmek yasaktır” ve “dikkat ateşle yaklaşma” levhaları asılır. – Yeteri kadar uygun tipte (köpüklü ve/veya CO2 vb.) yangın söndürme tüpleri ve diğer yangın söndürme araçları faal olarak kullanıma hazır bulundurulur. – Otomatik yangın algılama dedektörleri uygun yerlere yerleştirilir. 6.1.3.4. Malzeme / Teçhizat Depoları – Depoların içinde ve malzemeler arasında sigara içilmesine izin verilmez. – Çabuk parlayıcı ve sıcağa karşı malzemeler sık sık kontrol edilir. – Depolardaki malzemelerin özelliğine göre uygun tipte Yangın söndürme tüpleri dolu ve kullanıma hazır bulundurulur. – Depoların uygun ve görülebilecek yerlerine “sigara içmek yasaktır” levhaları konulur. – Elektrik tesisatı, kablo bağlantıları, fiş ve prizler her hafta bir plan ve kontrol listesine göre devamlı kontrol edilir, arızalı ve hasarlı olanlar değiştirilir. 6.1.3.5. Açık Alanlar – Çevredeki yabani otlar, kağıt, bez, parçası gibi yanıcı atıklar temizlenir, kesilen otlar yakılmaz ve saha dışına çıkarılır. – Çalışma alanı devamlı bakımlı ve temiz tutulur. 6.1.3.6. Elektrik Tesisatları – Elektrik tesisatına, proje harici fazla yüklü cihazlar takılmaz. – Tüm bina ve tesislerin elektrik dağıtım panolarındaki sigortalar muhafazalı ve otomatik olur.Elektrik tesisatının periyodik kontrolleri yetkili personel tarafından yapılır. – Elektrikle çalışan cihazlardan, teknik dokümanına göre gerekli olanlar topraklanır. – Bina ve tesislerde çıplak veya hasarlı kablo, priz, fiş v.b. gibi elektrik malzemesi derhal yenilenir. 6.1.4. Yangın Esnasında Yapılacak İşlemler Yangın esnasında Yangın Acil Durum Planına göre hareket edilecektir. Her ne olursa olsun ilk düşünce kendi can güvenliğini almak ve yakınında bulunan makine veya ekipmanın enerjisini keserek önceden belirlenmiş ve işyerinde duyurulmuş olan acil çıkış yollarını kullanarak panik yapmadan “Acil Durum Toplanma Noktası’ na gidilmesi olacaktır. Tablo 2: Yangın Esnasında Yapılacak İşlemler | YAPILACAK FAALİYET | METOT | SORUMLU | | 1. Telaşlanmayınız, yangını çevrenize ve sorumlu kişilere duyurunuz. | Ses veya Haberleşme Araçları | Tüm Çalışanlar | | 2. Yangın halinde koşuşturma ve panik yapmadan tüm personeller en yakın acil çıkış noktasından toplanma bölgesinde toplanır. | Acil Durum Levhaları-Tempolu Hızlı Yürüyüş | Tüm Çalışanlar | | 3. Gaz vanalarını, elektrik şalterlerini kapatınız. | Kullanma Talimatına Uygun | Kurtarma Ekibi | | 4. Yanıcı maddeleri uzaklaştırınız. Bunları yaparken kendinizi ve başkalarını tehlikeye atmayınız. | Talimatlara Uygun | Kurtarma Ekibi | | 5. Eğer yangın kendi imkanlarınızla söndüremeyecek kadar büyük ise; en kısa ve doğru olarak adrese, yangın cinsini (elektrik, bina, akaryakıt vb) belirtmek suretiyle itfaiyeye haber veriniz. | İtfaiye 112 | Yangın Söndürme Ekibi | | 6. İtfaiye gelinceye kadar Acil Durum Ekipmanları kullanma talimatına uygun olarak yangını söndürmeye çalışınız. | Yangın tüpleri-Yangın Dolapları | Yangın Söndürme Ekibi | | 7. Görevlilerden başka kişilerin yangın sahasına girmesine engel olunuz. | – | Koruma Ekibi | | 8. Önce canlıları ve daha sonra kıymetli eşya ve dokümanları kurtarınız ve güvenliğini sağlayınız. | Acil Durum Dolabı | Kurtarma Ekibi Koruma Ekibi | | 9. Yaralılara ilkyardım müdahalesini yapınız. | İlk yardım dolabı | İlkyardım Ekibi | | 10. İşyeri veya acil durum koordinatörlerince verilecek işe dönün emrine kadar çalışmayın. | – | Tüm Çalışanlar |
YANGIN ACİL DURUM ŞEMASI 6.2. DEPREM KAŞIKARA NAKLİYAT HAFRİYAT İNŞAAT TAAHHÜT DEMİR ÇELİK A. Ş. işletmesinin bulunduğu İZMİR ili 1. dereceden deprem kuşağı üzerinde yer almaktadır. Yakın çevremizde olabilecek depremler sonrasında iletişim, ulaşım ve diğer hizmetlerin sağlanmasında aksamalar olacaktır. Bu nedenle deprem öncesinde, sırasında ve sonrasında aşağıdaki uygulamalara geçilecektir. 6.2.1 Depremden Önce: Depremi önleyemezsiniz. Fakat – Yaralanmayı önlemeye, – Hasarı minimuma indirmeye, – Depremden sonra en az 72 saat yardımsız biçimde enkaz altında hayatta kalabilmeye hazırlıklı olmalısınız. Deprem sırasında ve sonrasında ne yapılması gerektiği konusunda hazırlıklı olmalısınız. İhtiyaçlarınızın listesini çıkarın. İşbölümü yapın. Planınızı yazın ve bunun tatbikatını yapın. İşyeriniz için güvenli ve tehlikeli bölümleri bilin. Hiçbir yerden yardım almaksızın 72 saat veya daha uzun bir süre boyunca kendi başınıza evde, arabanızda veya işyerinizde hayatta kalma mücadelesi vermeye hazırlıklı olun. 6.2.1. Deprem sırasında: Deprem başladığında aktif davranma yetisi kısa bir süre için ortadan kalkar. Bu sırada kişiler kendi can güvenliğini düşündüklerinden dolayı, çalışmakta olan sistemde enerji dalgalanması-kesilmesi, ayar değişiklikleri, devrilme, bozulma vb. aksaklıklar ortaya çıkacaktır. Depremin öncü mü yoksa ana deprem mi olduğu da bu aşamada belirsizdir. 1. Acil Toplanma Bölgesine gidin, 2. Bina dışında iseniz binalardan ve elektrik direklerinden uzak durun, – Çömelme işleminizi kollarınızı başınızın üzerine koyup, cenin vaziyeti şeklinde yapın, – Bulunduğunuz noktanın malzeme düşme tehlikesi uzak yerlerden olmasına dikkat edin, 3. Araba içerisindeyseniz arabayı açıklık bir alana sürün ve orada kalın. Köprülerden, alt geçitlerden ve elektrik direklerinden uzak durun. Deprem sırasında mümkünse, – Tehlike yaratmayacak şekilde makineler durdurulmalı, – Basınçlı gazlara ait tüplerin vanalarını kapatılmalı, – El aletleri kapatılmalı, – Enerji sistemleri kapatılmalıdır. 6.2.2. Sarsıntı durduktan sonra: Psikolojik olarak toparlanma süresi tamamlandığında, bütün çalışanlar kendi ünitelerindeki Acil Durum Talimatları uyarınca yapılması gereken işlerini süratle tamamlayacaklardır. Firmadaki tüm personeller kendirlerine en yakın acil çıkış yollarını ve işaretlerini kullanarak acil durum toplanma bölgesine gelirler.. Elemanlar belirlenen toplanma bölgesinde toplanarak Acil Durum Yönetim Ekibinin talimatlarını beklerler. Acil Durum Ekipleri Toplanma Noktasında kendiliğinden toplanır. Eğer burası hasar görmüş ise, önceden belirlenmiş alternatif toplanma bölgesinde toplanır. Bütün Ekipler kendiliğinden hazır hale gelerek Acil Durum Koordinatörleri tarafından verilecek talimatı bekler. Bu aşamadan sonra saha içindeki diğer ekip çalışmaları Acil Durum Koordinatörlerinin kararları doğrultusunda yürütülür. Deprem haberini alır almaz, yıllık izin, görev izni vb. nedenlerle saha dışında olan ve ekiplerden herhangi birinde görevli olan personel en kısa süre içinde sahaya döner. Bundan sonra toplumsal olarak normale dönünceye kadar Acil Durum Koordinatörleri kararları doğrultusunda hareket edilir. Sarsıntı geçtikten sonra Acil Durum Koordinatörleri tarafından gerek görüldüğü üzere 112 Acil Servisi ve AFAD arayın hasar ve yaralılar ve kayıplar hakkında bilgi verin. Kaynak kullanımında güçlükler ve aksamalar olacağı kesindir. Ancak yine de dış kaynak ihtiyacı ortaya çıkarsa, sınırlı da olsa kullanılmaya çalışılacaktır. 6.2.4 DEPREM, YARALANMA VS, ACİL DURUMLAR İÇİN İLK YARDIM MALZEME LİSTESİ 6.2.5 DEPREM VE BENZERİ ACİL DURUMLAR İÇİN ACİL DURUM EKİPMANLARI Tablo 3: Deprem Sırasında Ve Sonrasında Yapılması Gerekenler | YAPILACAK FAALİYET | METOT | SORUMLU | | 1. Sarsıntı halinde koşuşturma ve panik yapmadan tüm personeller en yakın acil çıkış noktasından toplanma bölgesinde toplanır. | Acil Durum Levhaları- Tempolu Hızlı Yürüyüş | Tüm personeller | | 2. Olay anında toplanma bölgesinde oluşabilecek diş tehlikelere karşı (hırsızlık, yağma vb.) önlem alınız. | – | Koruma Ekibi | | 3. Tüm bölümler gözlemlenerek, oluşan veya oluşabilecek patlama, parlama veya alevlenme gibi durumlar için önlem alınız. | Yangın tüpleri, Yangın dolapları | Yangın Söndürme Ekibi | | 4. Tüm bölgelerdeki gaz vanalarını, elektrik şalterlerini kapatınız | Kullanma talimatlarına uygun | Kurtarma Ekibi | | 5. Önce canlıları ve daha sonra kıymetli eşya ve dokümanları kurtarınız, ve güvenliğini sağlayınız. | Acil durum dolabı | Kurtarma Ekibi | | Koruma Ekibi | | 6. Yaralılara ilkyardım müdahalesini yapınız. | İlk yardım dolabı | İlkyardım Ekibi |
6.2.3. Deprem Anında Çeşitli Senaryolar: İdari Bina İçindeyseniz; – En yakın korunaklı bölgede deprem etkisi geçinceye kadar bekleyiniz, – Sabit Makine Gövde Yanları, Tuvalet, Banyo, Atölye gibi küçük hacimli odaların kirişleri, masa altları, vb. – Devrilebilecek, düşebilecek büyük ve ağır malzemelerden korunun (istifteki ve yerdeki bobinler, raflardaki malzemeler, her türlü kimyasal kap ve tankları vb.) – Elektrik pano ve odalarından uzak durunuz, – Deprem esnasında elektrik odasında iseniz – Deprem etkisi geçince en yakın acil çıkış kapısından çıkarak toplanma bölgesine gidiniz, Stok Depolar vb. düşebilecek malzemelerin olduğu bölgede iseniz; – Duvarın dibine sinin. Başınızı ve yüzünüzü koruyun. – Eşikte durmayın; kapı çarpacak ve yaralanmanıza neden olacaktır. – Pencereler, cam bölmeler, aynalar, ocaklar, kitaplıklar, yüksek malzemeler, bobin stokları ve gevşek yapı elemanlarından uzak durun. Eğer İşyeri Açık Alanında iseniz; – Olduğunuz yerde kalın. – Pencerelerden, binalardan, elektrik tellerinden ve direklerden uzak durarak, en yakın toplanma bölgesine gitmeye çalışın. Kamyon, İş Makinesi ve Özel Araçtaysanız; – Aracı Güvenli bir yere yanaştırmaya çalışın. Yolu kapatmamaya özen gösterin. – Aracın çalışmasını durdurun, Mümkünse el frenini çekin, – Köprülerden, alt ve üstgeçitlerden ve binalardan olabildiğince uzağa park etmeye çalışın. Eğer Kalabalık bir Topluluktaysanız; – Ezilmeyeceğiniz bir noktaya sığınmaya çalışın. – Yüksek yapıların bulunduğu yaya yolları özellikle tehlikelidir. – Eğer içerdeyseniz, devrilen kolonlar vb. çarpacağı için dışarıya koşmayın. – Alışveriş merkezlerinde, en yakın mağazaya sığının. – Pencerelerden, vitrinlerden, projektörlerden, ağır eşyalarla dolu raflardan uzak durun. Her nerede olursanız olun, zeminin şiddetle hareket etmesi olasılığına hazır olun. Örtünün, kendinizi sağlam bir nesnenin korumasına alın. Bunu yapamıyorsanız, yere çökün, başınızı ve yüzünüzü koruyacak biçimde kapanın. İlk sarsıntıyı izleyecek diğer sarsıntılara da hazır olun Türkiye’nin deprem bölgeleri ile İZMİR ilinin bulunduğu deprem bölgesi haritası aşağıda verilmiştir. DEPREM ACİL DURUM ŞEMASI 6.3 SEL – SU BASKINI6.3.1. Sel Baskını Durumu ve Talimatı Sahanın alt yapısının kaldıramayacağı büyüklüklerde yağışlarla ya da su birikmeleri ile karşı karşıya gelindiğinde hemen yetkililere (Üretim, teknik bölüm, idari işler, vb.) haber verilir. Panik yaratmadan sahada bulunan personel bilgilendirilir ve ilk önlemler alınır. Su giderleri açılır ve suyun geliş yönü set ve bariyerlerle engellenir veya değiştirilir. Sahada bulunan su giderlerinin ağızları açılır, genişletilir, temizlenir. Çevreye Teknik bölüm yetkilisi tarafından belirlenmiş yerlere su tahliye hendekleri gerekli görülür ise yapılır. İşletme zemin seviyesinde ve alçakta kalan zeminlerde ürün, ekipman bırakılmaz. Açık ve üretim alanlarındaki ürünler kapalı depolara alınır. Depolarda da su girmesini engelleyecek önlemler alınır ve yönetime raporlanır. Çalışma saatleri dışındaki sel felaketlerinde bakım personeli için ilk müdahalelerde bulunur ve ilgili personeli göreve çağırır. 6.3.2. Sellerin ve/veya Taşkınların Nedenleri İzmir ilinde iklim Ege Bölgesi’ne göre biraz daha serttir. Yazın sıcaklık 42 °C‘ye kadar yükselip kışın ise sıfırın altında ortalama olarak –1, –2 °C‘ye kadar düşer. Ortalama sıcaklık yaz aylarında 25–30 °C civarında, kış aylarında ise 4–8 °C olarak tespit edilmiştir. Yılın en az 9 ayında ortalama sıcaklık 10 °C’den fazladır. 17 yıllık istatistiklere göre ise kentte yıllık ortalama sıcaklık 15,8 °C’dir. Yıllık ortalama toplam yağış yüksekliği 547 mm’dir. Yağışların %70’i Ekim – Mart döneminde düşmektedir. Kar yağışı açısından Ege ikliminin özelliklerini taşıyan bölgede en fazla kar kalınlığı 2 cm olarak kaydedilmiştir. İzmir ilinde, artan kentleşmeye paralel olarak büyüyen asfaltlaşma ve betonlaşma faaliyetleri sebebiyle şehir sel ve/veya taşkın oluşumuna elverişli bir yapıya sahiptir. İzmir ilinde sel ve/veya taşkına yol açmasında etken olan faktörler şunlardır: • Meteorolojik nedenler; Son yıllarda görülen iklim değişikliklerinin ani ve şiddetli yağışlara neden olması, • Zeminle ilişkili nedenler; Kısa sürede, ani ve şiddetli bir yağış sonucunda oluşacak olan sel ve/veya taşkın olayında, ilin kendine özgü topoğrafik yapısı, suya doygunluğu ve hidrojeolojisi ile doğrudan ilişkisi, • Yol, bina inşaatlarından çıkan malzemelerin, yamaç arazilerde depolanması nedeniyle bu malzemeler mansaba doğru hareket ederek, dere yataklarını ve menfezleri doldurması, • Kayalık alanlarda fiziki ayrışma sonucu erozyon meydana gelmektedir. Şiddetli yağışlarda yüzeye rozyonu sonucu mansaba taşınan rüsubat mansapta dere yatakları ve menfezlerde birikerek kapasite kaybına neden olmaktadır. • Dere yatakları içine atılan çöp ve katı atık maddeler ile yukarı havzadan gelen rüsubat zaten yetersiz olan yatak kapasitelerini iyice azaltarak taşkınlara neden olmaktadır. • Dere yataklarının üzerinde yer alan yetersiz en kesitli köprü ve menfezler ile yatak içine inşa edilen muhtelif idarelere ait isale hatları ve muhtelif akışı engelleyici imalatlar taşkınlar esnasında problemin büyümesine etkisi olmaktadır. Tablo 4: Sel Veya Su Baskını Durumlarında Yapılması Gerekenler | YAPILACAK FAALİYET | METOT | SORUMLU | | | 1. Eğer sel veya su baskını çok şiddetli ve büyük ise telaşlanmayınız, durumu çevrenize ve sorumlu kişilere duyurunuz. | Alarm Butonu- Seslenme | Tüm Personeller | | | 2. Olayın olduğu bölümde bulunan personeller güvenli bir alanda toplanmalıdır. | Hızlı adımlar | Tüm Personeller | | | 3. Açık pencere ve kapıları kapatınız. | – | Kurtarma Ekibi | | | 4. Trafodan enerjiyi kesiniz ve gaz vanalarını kapalı duruma getiriniz. | – | Kurtarma Ekibi | | | 5. Akıntının veya su birikintisinin bulunduğu alana kesinlikle girmeyiniz. Acil Durum koordinatöründen gelecek talimatı bekleyiniz. | – | Tüm personeller | | | 6. Önce canlıları ve daha sonra kıymetli eşya ve dokümanları kurtarınız. Ve güvenliğini sağlayınız. | Acil durum dolabı | Kurtarma Ekibi- Koruma ekibi | | | 7.Yaralılara ilkyardım müdahalesini yapınız. | İlk yardım dolabı | İlkyardım Ekibi | | | 8.Eğer Dışarıdan sel-su baskını ihtimali varsa firma binasına su girilecek yerlere bariyerler kurunuz. | – | Kurtarma Ekibi Koruma Ekibi | |
İZMİR ilindeki ortalama yağış ve sıcaklık değerleri aylara göre aşağıda verilmiştir Şekil 1İZMİR SEL – SU BASKINI ACİL DURUM ŞEMASI 6.4. İŞ KAZASI Tüm görevlerde bulunan çalışanların iş kazası bildirim görev ve sorumluluğu vardır. İş kazası oluştuğunda kazanın en yakınındaki çalışanlar hangi görevde olurlarsa olsunlar çevrelerinde bir iş kazası olduğunu gördüklerinde; 1- Sesli olarak etraftan yardım isteyin, Acil Durum Koordinatörüne haber ver. 2- İş Kazası sonucunda herhangi bir yaralanma olması durumunda derhal Acil Durum İlkyardım personeline haber ver. 3- En yakın sağlık kuruluşuna haber ver. 4- Kaza sonucu herhangi bir yaralanmanın yaşanmaması durumunda herhangi bir malzeme hasarı-maddi kayıp olup olmadığına bak, kaybın mevcut olması durumunda Acil Durum Koordinatörü maddi kaybın ne seviyede olduğunu belirler. 5- İş kazası sonucu herhangi bir ölüm olayının yaşanması durumunda Firma Yetkilisine olay haber verilir. 6- Olay yerinin etrafı çevrilir ve kimsenin bu bölgeye girmesine izin verilmez.112 Acil Servisine, kolluk kuvvetlerine haber verilir. Yaşanan İş Kazasında ölen kazazedenin ailesine İşletme Yetkilileri tarafından haber verilir ve sonrasında cenaze işlemleri yapılır. 7- Yaşanan her türlü İş kazası sonrasında İşletme yetkilileri tarafından Kaza yerinde incelemeler yapılır ve kaza tutanağı tutulur, bu tür bir kazanın bir daha yaşanmaması için gerekli düzeltici faaliyetler belirlenir ve uygulamaya alınır. 8- Büyük ve önemli kazalarda haberleşme şemasına uygun olarak haberleşme sağlanır. Bu tür kazalarda öncelik DEVLET HASTANELERİ’dir. Hastaneye gitmeden hastane aranarak kaza hakkında bilgi verilerek müdahale edip edemeyecekleri öğrenilerek hasta sevk edilir. 6.4.1. DURUM: Mesai saatlerinde (Pazar günü hariç) oluşan kazalarda; Kazaya en yakın bulunan çalışanımız; Acil durum koordinatörünü ve işvereni arayarak bildirimde bulunur. 6.4.2. DURUM: Pazar günü, mesai saatleri dışında ve genel tatil günlerinde oluşan kazalarda; Kazaya en yakın bulunan çalışanımız; Acil Durum Koordinatörüne, Acil Durum İrtibat Listesindeki Diğer Birimlere (Acil Ambulans’a, Firma Yetkilisine) bilgi verir. İşveren / İşveren Vekilinin bilgisi dâhilinde, Karakol’a haber verir. 6.4.3. DURUM: Ölümle Sonuçlanan kazalarda; İlkyardım aracı ile gelen doktor ölümü bildirdiği andan itibaren ilgili makam gelene kadar hiçbir müdahalede bulunulmaz. 6.4.4. DURUM: Diğer Tüm kazalarda (hayati tehlikesi yüksekten, büyük müdahale gerektirmeyen kazalara kadar); hasta herhangi bir sağlık kuruluşuna götürülür. Kaza, Acil Durum Koordinatörünün yetkilendirdiği İnsan Kaynakları Birimi tarafından yasaların gerektirdiği süre içinde( 3 iş günü) Sosyal Güvenlik Kurumu’na İş Sağlığı ve Güvenliği Kurul Başkanı tarafından tutturulan İş Kazası Bildirim Formu ile bildirilir Tablo 5: İş Kazası Sırasında Ve Sonrasında Yapılması Gerekenler | YAPILACAK FAALİYET | METOT | SORUMLU | | 1. Olayı gören personel derhal diğer çalışanlara, Amirlere ve Acil Durum Koordinatörüne bilgi verir. | Acil Durum Butonu- Sesli Komut | Tüm personeller | | 2. Kazada sıkışan, ezilen zor durumda kalan personel mevcut ise, kurtarma ekibine ve koruma ekibine haber verilir. | İrtibat Numaraları | Amirlere ve Acil Durum Koordinatörü | | 3. Derhal İlk yardım ekibine bilgi verilir. | – İrtibat Numaraları | Çalışanlar, Amirler, Acil Durum Koordinatörü | | 4. İlk yardım ekibi yaralıya ilk müdahaleyi yapar. | İlk Yardım Yöntemleri, İlk Yardım Dolabı | İlk Yardım Ekibi | | 5. Kazazedenin güvenliği yağmalama vs. kargaşanın önlenmesi sağlanır. | Koruma Yöntemleri | Koruma Ekibi | | 6. Kaza sonrası yangın var ise gerekli müdahale yapılır. | Yangın Söndürme Yöntemleri | Söndürme Ekibi | | 7. Gerekli ise 112 Acil Yardım aranarak, personel Acile sevk edilir. | İrtibat Numaraları | İlkyardım Ekibi |
İŞ KAZASI ACİL DURUM ŞEMASI 6.5 YANIK Herhangi bir kişide yanık olayının yaşandığını gördüğünde; 1. Kazazedeyi yanığa neden olan etmenden uzaklaştır. Çevrede ki diğer insanları da konu hakkında bilgilendir. 2. En yakın sağlık kuruluşuna haber ver. 3. Yanık şeklini belirle. 6.5.1 SU YANIKLARINDA;1. Yanığa sebep olan yanma sebebini ve yanmayı durdur. 2. III. Derece yanıklar hariç yanan bölgeyi su ile soğut. Başka hiçbir müdahale de bulunmadan sağlık personeline devret. 3. El-kol-vücut üzerinde ki saat, yüzük, bileklik vb. varsa takıları ve giysileri çıkart. 4. Yanık II.Derece bir yanık ise yanan bölgede ki kabarcıkları patlatma. Yanık bölgenin üzerini temiz ve ıslak bez ile kapat. Sağlık ekiplerine devret. 5. Yanık I. Derece bir yanıksa ilkyardım yeterli. Gerekiyorsa Sağlık Kuruluşuna yönlendir. 6.5.2. ALEV YANIKLARINDA;1. Yanmayı durdur. Yanan Bölgenin üzerine örtü kapatarak söndür. Çevredeki diğer insanlara bilgi ver. 2. Giysiler deriye yapışmışsa çıkartmadan soğuk uygula (Su vb.).Yanık %20’yi geçerse hayati faaliyetlerin kontrolü ve müdahalesi için en yakın sağlık kuruluşuna haber ver. 6.5.3. KİMYASAL YANIKLARDA;1. Yanmayı durdur. Kazazedeyi kimyasal ortamdan uzaklaştır. Çevrede ki diğer insanlara bilgi ver. 2. Deri ve Gözde meydana gelen kimyasal yanıklarda yanık bölgesini bol su ile min.15-20 dakika yıka. 3. Eğer tek göz kimyasala bulaşmışsa diğer göze bulaşmasını engelleyecek şekilde yıka. 4. Kimyasal madde bulaşmış malzemeyi hemen kazazedenin üzerinden çıkart. Yanık bölgesinin üzerine temiz bir bez kapayıp hemen yakın sağlık kuruluşuna haber ver. 6.6 ELEKTRİK ÇARPMASI 6.6.1. Teorik Bilgiler 6.6.1.1. Elektrik Çarpması; Elektrik çarpması yüksek veya düşük voltajlı elektrik ile temas sonucu meydan gelebilir. 6.6.1.2. Sigortalar; Sigortalar elektrik tesisatının çalışmalarında alıcıların ve insanların emniyetini sağlamak için yapılırlar. Sigortalar fazla akım geldiğinde ergiyerek devreyi keserler. 6.6.1.3. Sigortalar Hangi Durumlarda Devreyi Keser; · Devreye fazla akım geldiğinde (İş makinaları klimalar ısıtıcılar vs. hepsinin aynı devrede ve aynı anda çalıştığında · Kısa devre meydana geldiğinde (Tesisat telinin zamanla ısınarak izolelerin bozulması fişi prize sokarken veya çıkarırken olabilir.) · Sigortalar normal sigortalar ve otomatik sigortalar diye 2 gruba ayrılırlar. Emniyet bakımından otomatik sigortalar tercih edilir. 6.6.2. Elektrik Çarpmalarına Karşı Alınabilecek Belli Başlı Tedbirler6.6.2.1 Koruyucu Yalıtma: Normalde gerilim altında olmayan ancak yalıtım hatası sonucu elektriklenebilen parçaların izoleli yapılmasıdır. Elektrik işlerinde kullanılan penseler, karga burunlar, tornavidalar ve benzer el aletleri ve araçlarının sapları akım geçirmeyen malzemeden yapılmış olmalıdır. 6.6.2.2. Üzerinde Durulan Yerin Yalıtılması: Yerleri değişmeyen sabit elektrikli makine ve araçlarla elektrik panolarının taban alanına tahta ızgara lastik paspas vb. Konulmak suretiyle yapılan bir korunma önlemidir. Bu korunma önlemi herhangi bir elektrik kaçağında insanı toprağa karşı yalıttığı için elektrik çarpılması gerçekleşmez. 6.6.2.3 Küçük Gerilim Kullanma: Bir yalıtım hatasında elektrik çarpmasının etkili olmaması için elektrikli araçların 42 voltluk gerilimle çalıştırılmasıdır. Bu korunma önlemi yapılan elektrikli araçları ayrıca topraklamaya gerek yoktur. Kazan içinde veya buna benzer dar ve iletken kısımları bulunan yerlere ıslak yerlerde alternatif akım ile çalışan lambalar kullanıldığı takdirde küçük gerilim kullanılmalıdır. Bu devredeki fişler aynı yerde bulunabilecek daha yüksek gerilimli prizlere uymayacak türden seçilmelidir. 6.6.2.4. Sıfırlama: Elektrikli makine ve araçların gövde kısımlarının nötr iletkenine bağlanmasıdır. Ancak nötr hattına doğrudan doğruya bağlamak için en az 10 mm2 kesitinde bakır iletken kullanılması zorunludur. 6.6.2.5. Topraklama: Elektrik enerjisinin kullanıldığı yerlerde üzerinde akım taşıyabilecek madeni kısımların toprak ile yapılan elektriksel bağlantı düzenine topraklama denir. Elektrikle çalışan tüm makine ve tezgahlar ,tornalar, frezeler planyalar, vargeller, hizarlar, matkaplar, kompresörler vb.’nin şaselerine gözle muayene edilebilen topraklama hatları çekilmelidir. Ayrıca sabit iskeleler hareketli iskeleler çelik konstrüksiyonlu metal çatılar da yıldırıma karşı etkili bir şekilde topraklanmalıdır. Topraklama devresi düşük dirençli iletkenden (bakır veya alüminyumdan) yapılmış olmalı bağlandığı cihazın devresinde meydana gelecek en büyük kaçak akımı iletecek kapasitede olmalı mekanik ve kimyasal etkilerden korunmuş olarak çekilmelidir. Elektrik tesisatının yıllık periyodik kontrol belgesinde topraklama levhalarının ölçülen direnç değerleri ohm cinsinden yazılmalı direnci 10 ohm’dan büyük levhalara ek topraklama levhası eklenmelidir. Radyo aktif paratonerlerin topraklama direnci 5 ohm’dan küçük olmalıdır. 6.6.2.6. Kaçak Akım Rölesi: Tüketici devrede gelen ve giden akımların birbirlerine eşit olmadığı durumlarda devreyi otomatik olarak kesen bir koruma cihazıdır. Yani insan vücudundan bir akım geçmesi halinde dönen akım gelen akıma eşit olmayacak ve elektrik devresi kesilecektir. Hayat koruma denen kaçak akım rölesinde toprak hattına da gerek yoktur. Bu nedenle yerleri sürekli değişen elektrikli aletlerin kullanılmasında çok güvenlidir. 6.6.3 Elektrik Çarpmasına Karşı Alınacak Diğer Önlemler– Elektrikli cihazların lavaboda tuvalet banyo su tesisatı yada yakınlarında kullanılmaması fişe takılı olarak bırakılmaması konusunda dikkatli olunmalıdır – Islak ellerle elektrikli makine cihaz çalıştırılmamalıdır. – Bozuk yuvasından çıkmış telleri açıkta kırık prizler kullanılmamalı tamiri için acilen yetkili amir veya elektrikçiye bilgi verilmelidir. – Talimatlarına göre gerekli olan cihazlar için topraklı priz kullanın. – Sigortaları tel sararak yenilemeyin Orijinal malzeme kullanın – Elektrikli cihaz tamiri işini profesyonellerine bırakınız. – Elektrikli cihazları fişe takmadan önce kapalı olduğundan emin olun. – Elektrikli aletlerin kullanım talimatlarına uygun kullanın – Sigortayı kapatmadan elektrikle ilgili hiçbir iş yapmayın – Şantiye bölüm birim bağımsız alan uzunca bir süre çalışmayacaksa sigortaları kapatın – Çalışanların koğuş yada dinlenme alanı gibi yerlerde ısınma amaçlı yada çay yemek v.s. yapmak amacıyla el yapımı elektrikli ısıtıcı ocak v.s. yapmayın kullanmayın – Islak iş tezgahları üzerinde elektrikli cihaz bulundurmayın – Elektrikli cihazları kablosunun üstüne koymayın kabloları ile temas etmesini engelleyin – Elektrikle uğraşırken kalın lastik tabanlı ayakkabı giyin Tablo 6: Elektrik Çarpması Sırasında Ve Sonrasında Yapılması Gerekenler | YAPILACAK FAALİYET | METOT | SORUMLU | | 1. Kesinlikle kendinizi tehlikeye atmayını. | – | Tüm personeller | | 2. Elektrik fişi size yakınsa çekin. | Yalıtkan Kısımdan Tutulmalı | Tüm personeller | | 3. Sigortayı indirin | – | Tüm personeller | | 4.Mümkünse en yakın personel değilse kurtarma ekibi tarafından kuru tahta sopa ip deri kemer ya da kuru gazete tomarı ile yaralının elektrik teli ile olan ilişkisini kesiniz. | Yalıtkan malzeme kullanımı | Tüm personeller- Kurtarma Ekibi | | 5. Yangın çıkma ihtimaline karşı Söndürme Ekibi hazır olarak beklemelidir. | – | Söndürme Ekibi | | 5. Varsa yanık tedavisi uygulayın. | İlk yardım Yöntemleri | İlkyardım Ekibi | | 6. Bilinçsiz ve soluk alamıyorsa ağızdan ağza yapay solunum yapın. | İlk yardım Yöntemleri | İlkyardım Ekibi | | 7. Bilinçsiz fakat soluk alıyorsa şok durumunu önleyiniz ayaklarını yukarı kaldırın. | İlk yardım Yöntemleri | İlkyardım Ekibi | | 8. Yaralının ve hasarlı ekipmanların güvenliğini sağlayın. | – | Koruma Ekibi | | 9. Bilinçli ve soluk alıyorsa sakin olarak dinlendirin. Kendisine gelince ambulansla hastaneye gönderin. | İrtibat Numaraları | İlkyardım Ekibi |
Not: Elektrik çarpılmasında erken müdahalenin çok erken olması sebebi ile tüm personeller tarafından akımdan kurtarma işlemi gerekli önlemler alınarak bilinçli bir şekilde yapılabilir. ELEKTRİK ÇARPMASI ACİL DURUM ŞEMASI 6.7. GAZ SIZINTISI –PATLAMA6.7.1 Bilindik Yanıcı- Patlayıcı GazlarDoğalgaz/Lpg:Doğalgaz yeryüzünün alt katmanlarında başta metan ve etan olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan oluşan havadan hafif,renksiz, kokusuz yanıcı bir gazdır..Doğalgaz renksiz ve kokusuz olduğu için şehirlerde kullanıma girmeden önce ilk emniyet tedbiri olarak gaza koku veren kimyasal bir madde kullanılır. Asetilen/Propan: Asetilen, propan bütan karışım gazları ise kaynakhanelerde kullanılır. Asetilen kokusu sarımsak kokusuna benzer . Havadaki konsantrasyonunun artması aynı zamanda boğuculuk etkisi yapar. Propan, kokusuz, renksiz, yanıcı bir gazdır. Bütan ise renksiz, yanıcı bir gaz olup doğal gaz gibi bir kokusu vardır. 6.7.2. Gaz Kaçağı Nasıl Anlaşılır ? Doğalgaz kaçağı kokusundan anlaşılabilir. Doğal gaz sonradan ilave edilen koku çürük yumurta ,çürük lahana birazda sarımsağa benzer. Gaz sızıntısını anlamanın bir diğer yolu da alarm detektörleridir. Bu cihazların gaz kaçağı olduğunda gaz vanasını kendiliğinden kapayan otomatik çeşitleri olduğu gibi sadece gaz kaçağı olduğunu belli eden çeşitleri de vardır. Normalde yeşil olan ışık turuncuya geçer gaz kaçağı artınca kırmızı ışık yanar ve aynı anda sesli bir alarm verilir. Bir diğer gaz kaçağı tespit yöntemi ise basit ve ucuz bir yöntem olan köpük ile test yöntemidir. Kaçak olabilecek muhtemel vana, flanş, hortum ek yerler, regülatör ve diğer akşamlara köpük sıkılır. Eğer kaçak var ise baloncuklar çıkarak kaçak noktası kendini belli eder. Fakat bu yöntem yalnızca operatörlerin ulaşabileceği ve kendisinin kontrol edebileceği noktalar için geçerlidir. 6.7.3. Parlayan, Patlayan , Yanan Gazlar Patlamanın olması için üç unsurun bir araya gelmesi gerekir. Bunlar oksijen, yanabilir madde (yakıt) ve ateşleme kaynağıdır. Oksijen havada normalde %20,9 oranında vardır ve bu yanma için yeterli bir miktardır. Bununla beraber oksijenin havada oranının artması maddenin yanma ihtimalini artırır. Oksijen oranının havada %23’ün üzerinde olması oksijenle zenginleşmiş hava olarak kabul edilir. Bu zenginleşmeye oksijen hatlarında uygun olmayan izolasyon kullanılması, hava yerine oksijen kullanılması veya kaynak cihazlarında sızmalar sebep olabilir Alt Patlama Sınırı (Lower Explosion Limit (LEL)): Ortam havasında bulunduğunda, hacimsel olarak patlama oluşturabilecek en az miktardır. Üst Patlama Sınırı (Upper Explosion Limit (UEL)): Ortam havasında bulunduğunda, hacimsel olarak patlama özelliğini sürdürebileceği en üst sınırdır. MAK (Müsaade Edilen Azami Konsantrasyon): Kapalı işyeri havasında bulunmasına izin verilen ve sekiz saatlik çalışma sürecince içerdiği kimyasal maddelerin çalışanların sağlığını bozmayacağı kabul edilen derişimdir. Bu oran ppm (ml/m3) veya mg/m3 olarak verilir. IDLH (Immediately Dangerous to Life or Health)/ CSAT(Cana veya Sağlığa Ani Tehlike): İnsan yaşamı için ciddi tehlike oluşturan ve hemen ortamın terk edilmesi gereken derişimi ifade eder. 6.7.3.1. Metan Grizu Patlaması Metan, renksiz ve kokusuz bir gaz olduğu için duyu organları ile fark edilmesi zordur. Yoğunluğu 0.716 kg/m3’tür. Yani havaya oranla daha hafiftir. Bundan dolayı, bulunduğu kapalı ortamın tavan kısımlarında toplanır. Metanın esas tehlikesi, yanıcı ve patlayıcı bir gaz olmasıdır. Tam yanma, % 9 metan ve % 91 oranındaki hava karışımında olur. Ancak, patlamayı doğuran ısı kaynağının şiddeti ve süresi, basınç ve kapalı ortamın şekli de patlamayı etkilediğinden, metanın % 4- 15 arasında tehlikeli olduğu kabul edilir 6.7.3.2. Doğal Gaz, LPG ve Tüp Patlaması Doğal gazın büyük bölümü, doymuş hidrokarbonların en küçük üyesi olan metandır. Bu yüzden doğal gaz tıpkı saf metan gazı gibi parlayıcı ve patlayıcıdır. Doğal gazın sıvılaştırılarak (LNG) veya sıkıştırılarak (CNC) kullanılması da mümkündür. Doğal gaz kaynaklarında kaçak olması durumunda, konsantrasyonu belli bir değerin üzerine çıkınca hava oksijeni ile birleşerek bir tetikleyici ile beraber şiddetli patlamalara yol açar. Bunun yanı sıra doğal gaz, zehirli olmasa bile, kaçakları fark edilmediğinde eğer uzun süre solunursa akciğerlerdeki oksijen odacıklarını istila ederek akciğerlere giden oksijen miktarını azaltır ve bu şekilde boğucu etkisiyle ölümlere yol açabilir. LPG veya mutfak tüplerinin bileşeni de yoğun olarak doymuş hidrokarbonlardan oluşur (ağırlıklı olarak bütan gazı). LPG patlamaları bilinenin aksine mekanik tüp patlamaları değildir. LPG tüpleri 27 bar basınca dayanıklı olarak üretilir, bu basıncın üstüne geçildiğinde emniyet sistemi otomatik olarak basınç dengelenene kadar içerideki gazı dışarı tahliye eder. Yangın veya kaçaklarda patlama nedeni tüp değil, kaçak gazın sıkışarak veya tutuşarak patlamasıdır. Bu patlama kapalı tüpü ısıtarak onun mekanik olarak patlamasına da yol açar ve eğer tüp LPG ile dolu ise, bu hem patlamanın şiddetini hem de yangının genişlemesini tetikler. 6.7.3.3.Blew (Kaynayan Sıvı–Genleşen Buhar) Patlaması Bir parlama ya da patlama alevinin depolanmış durumda bulunan sıvılaştırılmış gaz tanklarına ulaşması ve tankları dışarıdan ısıtmaya başlaması ile başlar. Dışarıdan ısıtılan tankın içindeki sıvılaştırılmış gaz, hızlı bir şekilde genleşir ve tankın iç basıncı artar. Emniyet valflerinden gaz çıkışı başlar ve bu gaz da yanarak alevi besler. Artan sıcaklık, buharlaşmayı da artırır ve basıncın çok fazla yükselmesi sonucunda tank yırtılır (Eğer içinde gaz fazı fazla ise patlar). Tankın yırtılması veya başka bir nedenle sıvılaştırılmış gazın dışarıya akması ile blew olayı başlar. Sıvılaştırılmış gaz hızla buharlaşır. İçerisinde sıvı damlacıklar da ihtiva eden bir buhar tabakası oluşur. Bu sıvı – buhar karışımı kitlenin ateşle buluşması blew olayının finalidir. 6.7.3.4. Sıkıştırılmış Gazlar ve Mekanik patlama Her gaz silindiri büyük miktarda enerji içerdiği için tehlikeli olabilir. Hele de gaz yüksek tutuşabilirlik ve zehirlilik potansiyeline sahipse risk daha da yüksektir. Yanıcı bir gaz içermese bile yüksek basınçlı gaz içeren bir silindir çarpma, düşme ısınma vb. dış faktörler sonucunda silindirin içindeki enerji hızla yayılabilir. Bu durumda aniden açığa çıkan enerji, silindiri bir roket gibi tetikleyebilir. Bu da tüplerin şiddetli patlamasına yol açar. Aynı şekilde kapalı bir kap ya da tüp ısıtılırsa artan basınç kapalı kabın mukavemet sınırını aştığında patlama gerçekleşir. Bu tür patlamalarda, patlama olayı kimyasal bir tepkime kaynaklı olmadığı için, bu tür patlamalar mekanik patlama olarak adlandırılır. Mekanik patlamaya maruz kalan tüp aynı zamanda yanıcı, patlayıcı ya da parlayıcı gaz niteliğini taşıyorsa, mekanik patlamadan sonra, kimyasal patlama için olmazsa olmazlardan olan oksijen ve tutuşturucu kaynağa ulaşıldığı için, mekanik patlamanın akabinde kimyasal patlama ya da yanma olayı da gerçekleşir. Mutfaklardaki tüp patlamaları genellikle önce normal bir yangın ile başlar. Isınan tüp mekanik patlama ile parçalanır ve açığa çıkan yanıcı gaz kimyasal patlamaya uğrar. Mekanik patlamaya uğrayan gazın toksititesi, radyoaktif, korosif özelliği ve reaktivitesi varsa, ilave tehlikeler ortaya çıkabilir Not: Patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan noktaların girişine ( Boyahane, Kapalı Alan vs.) patlayıcı ortam levhası asılır. Tablo 7: Gaz Sızıntısı-Patlama Sırasında Ve Sonrasında Yapılması Gerekenler | YAPILACAK FAALİYET | METOT | SORUMLU | | 1. Kesinlikle kendinizi tehlikeye atmayınız. | – | Tüm personeller | | 2. Trafo enerjisini ve Gaz vanasını kesiniz. | – | Kurtarma Ekibi | | 3. Ortaya çıkan yangın küçük ve söndürülme ihtimali var ise yangın tüpü ve yangın dolabı ile yangın söndürülür. | Söndürme Yöntemleri | Söndürme Ekibi | | 4. İçeride kalan tüm personelleri ve dosyaları dışarı çıkarın | Kurtarma Teknikleri | Kurtarma Ekibi | | 5. Yaralı personellerin ilk yardım müdahalesi yapınız. | İlk yardım yöntemleri | İlk Yardım Ekibi | | 6. Yaralı ve diğer önemli ekipmanların güvenliğinin sağlanır. | Bölge Emniyete alınır | Koruma Ekibi | | 7. Gerekli ise 112 Acil Servis aranır ve kazazede ambulanslar hastaneye gönderilir. | İrtibat Numaraları | İlkyardım Ekibi |
GAZ SIZINTISI – PATLAMA ACİL DURUM ŞEMASI 6.8. KİMYASAL SIZINTI Malzeme Güvenlik bilgi formu (MSDS) kimyasal bir malzemenin içerdiği potansiyel tehlikeleri(sağlık, yangın, reaktivite ve çevresel) belirten ve bu kimyasal ürünle güvenli bir şekilde nasıl çalışacağını gösteren bir belgedir. Aynı zamanda kimyasalın tehlikeleri, kullanım, depolama, taşıma ve acil durum prosedürleri hakkında bilgiler içerir. MSDS’ler malzeme hakkında malzemenin etiketinden daha çok bilgi vermektedir. MSDS’ler tedarikçi veya üretici firma tarafından hazırlanır. İşletmelerde kullanılan kimyasalların kullanımı ile ilişkili risklerin tanımlanması , değerlendirilmesi ve kontrolünde önemli bir rol oynar. MSDS bilgi formlarının amacı bir işletmede kullanılan kimyasal maddelerle ilgili bilgiye çabuk erişim sağlamaktır. ÖRNEK MSDS BİLGİ FORMU Bir işletmede kullanılan tehlikeli kimyasal maddelerin bilgi formlarının bulundurulması etkin bir yönetim için en önemli unsurlardandır. Tam bir sağlık ve güvenlik programının geliştirilmesi için önemli bir başlangıç noktasıdır. Tehlikeli bir malzemenin sızıntı ya da dökülmesi durumlarında dökülme yada sızıntı yapabilecek olan tüm ekipmanlar kapatılır. Dökülen/sızan malzeme alev alabilecek malzeme ise ateşle yaklaşım önlenir. Sızan/dökülen malzemenin etrafa yayılmasını engellemek için etrafına uygun malzemeler ile set yapılır. Dökülen malzemeler toplanır ve uygun yerde toplanıp etiketlenerek tehlike durumuna göre bertaraf edilmesi sağlanır 6.8.1 Kimyasallara İlişkin Tehlike Sembolleri ve Anlamları Kimyasalların uygun depolama koşullarında saklanmalarını sağlamak ve taşıdıkları özel tehlikeler hakkında kullanıcıyı bilgilendirmek için, görsel uyarı niteliğindeki “tehlike sembollerinden” yararlanılır. 6.8.1.1. Aşağıda Başlıca Tehlikelere İlişkin Semboller Ve Anlamları Yer Almaktadır · Patlayıcı Madde(E) Bu sembol atmosferik oksijen yokluğunda dahi, kolaycı ekzotermik reaksiyona girerek “patlama riski taşıyan gazların oluşumuna neden olan” veya “ısıtıldığında patlayan” kimyasalları belirtir. Ateşten, ısıdan, darbeden, sürtünmeden uzak tutulmalı, serin havadar Ortamda muhafaza edilmelidir. · Yükseltgeyici Madde (O) Bu sembol başta “organik peroksitler” olmak üzere, yapılarından oksijen çıkarabilen ve bu nedenle yangın tehlikesi yaratabilen, yükseltgeyici maddeleri belirtir. Yanıcı maddelerden uzak tutulmalıdırlar. Bu tür maddeler yangına sebebiyet verdikten sonra müdahale etmek zordur. · Basınç Altındaki Gazlar Bu sembol, sıkıştırılmış gazlar, sıvılaştırılmış gazlar, soğutulmuş sıvılaştırılmış gazlar ve çözünmüş gazları temsil eder. Isıdan, güneş ışığından korunmalı, serin ve havadar alanda saklanmalıdır. Tüpler dik şekilde istiflenmeli, darbe alması önlenmelidir. · Radyoaktif Madde Bu sembol, “radyoaktif” maddeleri belirtir. Bu tür risklerin bulunduğu alanlarda radyasyon ölçen cihazlar kullanılmalı, ve radyasyon karşı özel korumalı elbiseler kullanılmalıdır. · Zararlı Madde (Xn) Bu sembol, yutulması, solunması veya deri aracılığı ile nüfuz etmesi halinde “sağlığa akut veya kronik zararlı olabilen ” zararlı maddeleri belirtir. İnsan vücuduyla teması engellenmelidir, uzak tutulmalıdırlar · Tahriş Edici Madde (Xi) Bu sembol, kısa süreli veya sürekli temas sonunda deri ve/veya solunum yollarında “tahriş edici etkiler gösterebilen” zararlı maddeleri belirtir. Göz ve deriyle teması engellenmelidir. · Kolay Alevlenir Madde (F) Bu sembol, parlama noktası 21°C’ın altında olan “kolay alev alan sıvılar ile kolay tutuşan katıları” belirtir. Çıplak ateşten, kıvılcımdan, oksitleyicilerden ve ısı kaynağından uzak tutulmalıdırlar · Aşındırıcı Madde (C) Bu sembol, aşındırıcı özellik taşıyan ve “canlıların dokularına zarar verici” kimyasalları belirtir. Gözleri, deriyi ve kıyafetleri korumak için özel önlem alınmalıdır. Buharları solunmamalı, aksi halde tıbbi yardıma başvurulmalıdır. · Çevre İçin Zararlı Madde (N) Bu sembol, kısa orta veya uzun vadede “çevreye zarar verebilen” maddeleri belirtir. Risk göz önüne alınarak bu tür maddelerin toprakla ve çevreyle teması engellenmelidir. · Toksik Madde (T) Bu sembol, yutulması, solunması veya deri aracılığı ile nüfuz etmesi halinde akut veya kronik sağlığa zararlı hatta ölümcül olabilen “zehirli (toksik)” maddeleri belirtir. Bu sembolü taşıyan bazı maddelerin uzun süreli ve denetimsiz kullanımı, kanserojen veya kısırlaştırıcı etkilere neden olabilmektedir. İnsan vücuduyla teması engellenmeli, aksi halde tıbbi yardıma başvurulmalıdır. 6.8.2. BİRBİRİYLE KARIŞMAMASI GEREKEN KİMYASALLAR Laboratuvarlar başta olmak üzere tehlikeli kimyasalların kullanıldığı ve depolandığı yerlerde önem arz eden bazı kimyasalların adı veya kategorilerine göre uyuşmadığı ve karışmaması gereken diğer kimyasalların listesi aşağıda verilmiştir. | Kimyasal | Karışmaması Gereken Kimyasallar | | Aktif karbon | Kalsiyum hipoklorit, oksitleyici maddeler | | Alkali metaller | Su, karbontetraklorür, halojenli alkanlar, karbondioksit, halojenler | | Amonyak | Cıva, klor, iyot, brom, kalsiyum hipoklorit, hidroflorik asit | | Amonyum nitrat | Toz halindeki metaller, yanıcı sıvılar, kükürt, kloratlar, tüm asitler, nitritler, kükürt, ince tanecikli organik veya yanıcı başka maddeler | | Anilin | Hidrojen peroksit, nitrik asit | | Asetik asit | Kromik asit, nitrik asit, hidroksilli bileşikler, etilen glikol, perklorik asit, peroksitler, permanganatlar | | Asetilen | Flor, klor, brom, bakır, cıva, gümüş | | Aseton | Derişik nitrik asit, derişik sülfürik asit | | Azid | Asitler | | Bakır | Asetilen, hidrojen peroksit | | Brom | Amonyak, asetilen, bütan ve diğer petrol gazlan, turpentin, benzen | | Cıva | Asetilen, amonyak, fulminik asit | | Flor | Bütün maddeler | | Fosfor [beyaz] | Hava, oksijen, indirgen maddeler, alkaliler | | Gümüş | Asetilen, okzalik asit, tartarik asit, amonyum bileşikleri, fulminik asit | | Hidroflorik asit | Amonyak | | Hidrojen peroksit | Bakır, krom, demir, metal ve metal tuzları, yanıcı sıvılar, anilin, nitrometan, alkoller, aseton, organik bileşikler | | Hidrojen sülfür | Nitrik asit, yükseltgen maddeler, oksitleyici gazlar | | Hidrokarbonlar | Flor, klor, brom, kromik asit, sodyum peroksit | | Hidrosiyanik asit | Nitrik asit, alkaliler | | İyot | Asetilen, amonyak, hidrojen | | Kalsiyum oksit | Su | | Klor | Amonyak, asetilen, bütan ve diğer petrol gazları, turpentin | | Kloratlar | Amonyum tuzları, asitler, toz halindeki metaller, kükürt, ince tanecikli organik veya yanıcı maddeler | | Kromik asit ve krom | Asetik asit, naftalin, kamfer, gliserin, bazı alkoller, yanıcı sıvılar, benzin | | Nitratlar | Sülfürik asit | | Nitrik asit | Asetik asit, anilin, kromik asit, hidrosiyanik asit, hidrojen sülfür, yanıcı sıvılar ve gazlar, bakır, ağır metaller | | Oksijen | Yağlar, gres, hidrojen, yanıcı sıvılar, yanıcı katılar ve yanıcı gazlar | | Okzalik asit | Gümüş, cıva | | Perklorik asit | Asetik anhidrit, bizmut ve bileşikleri, alkoller, kağıt, tahta, yağ | | Peroksitler | Asitler | | Potasyum | Karbon tetraklorür, karbondioksit, su | | Potasyum permanganat | Gliserin, etilen glikol, benzaldehit, sülfürik asit | | Selenitler | İndirgen maddeler | | Sodyum peroksit | Etil ve metil alkol, glasiyal asetik asit, asetik anhidrit, benzaldehit, karbon disülfür, gliserin, etilen glikol, etil asetat, metil asetat, furfural | | Sodyum nitrit | Amonyum nitrat, diğer amonyum tuzları | | Sülfürik asit | Kloratlar, perkloratlar, permanganatlar | | Yanıcı sıvılar | Amonyum nitrat, kromik asit, hidrojen peroksit, nitrik asit, halojenler sodyum peroksit, diğer yükseltgen maddeler |
Tehlikeli kimyasalları kategorilerine göre ele alırsak; tanım ve özelliklerini, güvenli depolama tedbirlerini, oluşturabilecekleri tehlikeleri ve piyasada yaygın bulunan örneklerini aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz; 6.8.2.1. ASİTLER Tanımı: Bir veya daha fazla sayıda H+ iyonları içeren ve kimyasal yönden oldukça aktif olan bileşikler. Depolama Tedbirleri 1. Alçak raflarda veya asit kabinlerinde, geniş asit şişelerinde muhafaza ediniz. 2. Oksitleyici maddeleri, organik asitlerden ve yanıcı maddelerden ayrı olarak muhafaza ediniz. 3. Asitleri, bazlardan ve sodyum, potasyum, magnezyum vs. gibi aktif metallerden ayrı tutunuz. 4. Asitleri, temas olduğunda sodyum siyanür, demir sülfür vs. gibi toksik (zehirleyici) gazlar çıkaran kimyasal maddelerden ayrı bir yerde muhafaza ediniz. 5. Asit şişelerini taşımak için özel şişe taşıyıcılar kullanınız. 6. Asit sızması halinde, asit kontrol yastıkları veya asit nötralizerleri kullanınız. Muhtemel Tehlikeler: (Asitler) Aşındırıcı, paslandırıcı, toksik, yanıcı, suya tepkir ve kararsızdır. Organik Asitler; Genellikle yanıcı, toksik ve kararsızdırlar. Asetik asit Akrilik asit Benzoik asit Karbolik asit (fenol) Kloroasetik asit Hidrosiyanik asit Metakrilik asit Parasötik asit Pikrik asit İnorganik Asitler – Genellikle daha kuvvetli, kimyasal yönden daha reaktif ve suya tepkir. Klor içeren oksiasitler (ör. perklorik asit) Kromik asit Halojen asitler (hidroflorik, hidroklorik, hidrobromik, hidroiyodik asitler) Nitrik asit Fosforik asit Sülfürik asit 6.8.2.2. BAZLAR Tanımı: OH- iyonları içeren ve kimyasal yönden aktif olan bileşiklerdir. Depolama Tedbirleri 1. Bazları, asitlerden ayrı yerde tutunuz. 2. İnorganik hidroksitlerin çözeltilerini polietilen kaplarda muhafaza ediniz. 3. Kostik sızıntılar için sızıntı kontrol yastıkları veya kostik nötralizerler kullanınız. Amonyum hidroksit Bikarbonatlar, tuzları (ör potasyum bikarbonat) Kalsiyum hidroksit Karbonatlar, tuzları (ör. sodyum karbonat) Lityum hidroksit Potasyum hidroksit Sodyum hidroksit (kostik) 6.8.2.3. PİROFORİK MADDELER Tanımı: Normal koşullarda kendiliğinden yanan maddelerdir. Depolama Tedbirleri 1. Serin ve kuru yerde muhafaza ediniz. Alkilaluminyumlar (trietilaluminyum, trimetilaluminyum vs.) Sezyum Lityum Dimetil arsin Nikel karbonil Fosfor Sodyum Potasyum Tetraetil kurşun Rubidyum 6.8.2.4. YANICI MADDELER Depolama Tedbirleri 1. Uygun emniyetli varillerde veya kabinlerde muhafaza ediniz. 2. Paslandırıcı asitlerden ve oksitleyicilerden ayrı tutunuz. 3. Alev, sıcaklık veya kıvılcım gibi tutuşturucu kaynaklardan uzak tutunuz. 4. Yanıcı sıvı ihtiva eden varil veya kabinler kullanılırken topraklanmalı veya bağlanmalıdır. 5. Yangın söndürme cihazlarını her zaman kullanıma hazır tutunuz. 6. Yüksek oranda uçucu, yanıcı maddeleri özel olarak donatılmış bir soğutucuda muhafaza ediniz. Katılar: Patlayıcı maddeler dışında, sürtünme yoluyla, imalat veya işlem sonrasında kalan ısı ile temas ederek yangına yol açabilen veya kolaylıkla tutuşabilen ve tutuştuğunda da ciddi bir tehlike yaratacak kadar şiddetle ve devamlı olarak yanan her türlü katı madde. Selüloz (oksijenle kombine) Fosfor Sodyum sülfit Berilyum Organik madde Pikrik asit Gazlar: Kolaylıkla tutuşabilen ve hızla yanan bir gaz. Asetilen – Hidrojen Bütan Karbon monoksit Etilen oksit Formaldehit Hidrojen Hidrojen sülfür Metan Doğal gaz Propan Sıvılar: 37.7 °C’ın altında bir parlama noktasına sahip olan sıvılar. Alkoller (etil, metil, izopropil) Aldehidler (asetaldehit, akrolein, propionaldehit) Aminler (bütil, etil, izopropil) Esterler (etil asetat, etil format, metilasetat, vinil asetat) Eterler (dietil, metil etil, izopropil etil) Hidrokarbonlar (akanlar, alkenler, alkinler, aromatikler, çakmak sıvısı, neft, petrol ispirtoları, çözücüler) Ketonlar (aseton, metil etil keton, metil izobutil keton) 6.8.2.5. SU İLE TEPKİYEN KİMYASALLAR Tanımı: Su ile temas ettiğinde bazı hallerde tepkimeye giren maddelerdir. Depolama Tedbirleri 1. Serin ve kuru bir yerde muhafaza ediniz. 2 Yangın durumunda, kesinlikle su kullanmayın, bilakis suyu derhal uzaklaştırın. UYARI: Bu kimyasal maddeler, yanıcı veya zehirli gazlar veya diğer tehlikeli durumlar yaratacak şekilde su ile tepkimeye girerler. Alkali Metaller (sezyum, lityum, potasyum, rubidyum, sodyum), kerosen altında muhafaza edilmelidir. Alkalin Toprak Metalleri (Baryum, berilyum, kalsiyum, magnezyum, radyum, stronsiyum) Karpitler (alüminyum karpit, kalsiyum karpit vs.) Hidritler (lityum hidrit, sodyum hidrit vs.) İnorganik Klorürler (alüminyum klorür, bor triklorür vs.) Nitritler (lityum nitrit, magnezyum nitrit vs.) Peroksitler (lityum peroksit, potasyum peroksit, sodyum peroksit) Fosfitler (alüminyum fosfit, kalsiyum fosfit vs.) 6.8.2.6. OKSİTLEYİCİLER Tanımı: Klorat, permanganat, inorganik peroksit veya nitrat gibi kolayca oksijen yapan maddelerdir. Bunlar, organik maddelerin yanmasını hızlandırırlar. Depolama Tedbirleri 1. Serin ve kuru bir yerde muhafaza ediniz. 2. (Kağıt, tahta vs.) gibi yanıcı ve tutuşturucu maddelerden uzak tutunuz. 3. Çinko, alkalin metaller ve formik asit gibi indirgeyici ajanlardan uzak tutunuz. Kloratlar, Klorürler, Perkloratlar, Hidrojen peroksit Nitratlar, Sodyum peroksit, Nitritler Oksijen, Sodyum permanganat, Amonyum nitrat 6.8.2.7. PEROKSİT YAPAN KİMYASALLAR Tanımı: Uygun koşullara ulaşıldığında, darbe veya ısı sonucunda tutuşabilme özelliğine sahip patlayıcı peroksitler oluşturan maddelerdir. Depolama Tedbirleri 1. Hava geçirmez kaplarda, karanlık, serin ve kuru yerlerde muhafaza ediniz. 2. Teslim alma, açma ve kullanım tarihlerini belirtir etiketleri kaplara yapıştırınız. 3. Yerel düzenlemelere göre peroksit oluşturucu kimyasalları ilk peroksit oluşumunun beklendiği tarihten önce elden çıkartınız. 4. Peroksitlerin varlığını düzenli olarak tespit ediniz. Asetaldehit Akrilaldehit Krotonaldehit Siklohekzan Etil eter İzopropil eter Potasyum Kükürt dioksan Tetrahidrofuran 6.8.2.8. HASSAS KİMYASALLAR Tanımı: Işığa maruz kaldıklarında bir şekilde tepkimeye giren maddelerdir. Depolama Tedbirleri 1. Işığa maruz kalmasını önleyiniz. 2. Serin ve kuru yerlerde amber şişelerde saklayınız. Brom Etil eter Ferrik amonyum sitrat Hidro bromik asit Cıva tuzları (civa klorür, civa iyodür vs.) Cıva nitrat Oleik asit Potasyum ferrosiyanür Gümüş tuzları (Gümüş asetat, Gümüş klorür vs.) Sodyum iyodür 6.8.2.9. TOKSİK BİLEŞİKLER Tanımı: İnsan vücudunda veya vücuda yakın bir yerde uygun koşullara sahip bir bölgeye ulaştığında yaralanmalara yol açıcı nitelikteki kimyasal bileşiklerdir. Depolama Tedbirleri 1. Gerektiğinde uygun emniyet tedbirlerini alarak, kimyasal maddenin tehlikeli mahiyetine göre muhafaza edilir. 2. Telefonun yanına acil yardım telefon numarası yazınız. UYARI: Bu kimyasal maddeler solunduğunda, yutulduğunda, cilt teması sonucunda vücuda nüfuz ettiğinde insan sağlığı ve yaşam için tehlikeli veya son derece tehlikelidir. Patlamaya yol açmamak için gerekli tedbirleri alınız. Tahriş Ediciler: Vücuttaki mukoza zarına zarar veren çürütücü maddelerdir. Halojen asit gazları (hidrojen bromür, hidrojen klorür, hidrojen florür, hidrojen iyodür, sülfür dioksit) Halojenler (flor, klor, brom, iyot buharı, fosfor triklorür, ozon) Azot oksitler (nitrik oksit, azot dioksit vs.) Trikloretilen Boğucular: Bilhassa gazlar olmak üzere, kana oksijen gitmesini engelleyen ajanlardır. Anilin (kanın oksijensiz kalması) Karbon dioksit Karbon monoksit (kanın oksijensiz kalması) Hidrojen Hidrojen siyanür (dokunun oksijensiz kalması) Nitrobenzen ( kanın oksijensiz kalması) Azot Asal gazlar (helyum, neon, argon, kripton, ksenon) Doymuş hidrokarbonlar (metan, etan, propan, bütan, doğalgaz) Solunumu Felç edenler: Vücuda girdikleri zaman solunum sinir sisteminin işlev kaybına yol açacak olan maddelerdir. Aseton Etil alkol Asetilen Etilen Karbondisülfür Hidrojen Sülfür Dietil eter Sistemik Zehirler: Hayati vücut işlemlerini engelleyen maddelerdir. Arsenik Benzen Kadmiyum Karbonsülfür Halojen Hidrokarbonlar Kurşun Ksilen Cıva Metil Alkol Naftalin Organik Fosfatlar Strisin Toluen 6.8.2.10. KANSEROJENLER Tanımı: Canlı dokularda kanserli hücrelerin büyümesine yol açan her türlü madde. Depolama Tedbirleri 1. Konteynerlerin tümünü (Kansere Yol Açabilir Madde) ibaresi ile etiketleyiniz. 2. Gerektiğinde uygun emniyet tedbirlerini alarak, kimyasal maddenin tehlikeli içeriğine göre muhafaza ediniz. | Bilinen Kanserojenler (İnsan için) | Muhtemel Kanserojenler (İnsan için) | | Arsenik bileşikler | Akrilonitril | | Asbest | Kadmiyum bileşikleri | | Benzen | Karbon tetraklorür | | Benzidin | Kloroform | | Beta-natfalinamin | Etilen oksit | | Kromoksit | Nikel tozu | | Krom tozu | o-Toluidin | | Kurşun arsenat | Vinil klorür |
Tablo 8: Kimyasal Sızıntı Sırasında Ve Sonrasında Yapılması Gerekenler | YAPILACAK FAALİYET | METOT | SORUMLU | | 1. Olayı gören personel derhal diğer çalışanlara, Amirlere ve Acil Durum Koordinatörüne bilgi verir. | Acil Durum Butonu- Sesli Komut | Tüm personeller | | 2. Mümkünse olayı gören personeller, değilse bölüm çalışanları tarafından kimyasalın akışı gerekli kişisel koruyucu donanımlar(maske, eldiven, tulum, çizme vb) kullanılarak vanadan kesilir. | – | Tüm Personeller, Bölüm Çalışanları | | 3. Derhal Kurtarma, Söndürme ve Koruma ve ilk Yardım ekibine haber verir, ve çalışma Acil Durum Koordinatörü veya Amirler tarafından durdurulur. | – | Tüm personeller, Acil Durum Koordinatörü- Amirler | | 4. Kimyasalların diğer kimyasala ulaşmasına engel olunur. | Bariyer kurma | Kurtarma ekibi | | 5. Kimyasal içinde kalan ve kurtarılabilecek durumda olan ekipmanlar gerekli önlemler alınarak kurtarılır. | – | Kurtarma Ekibi | | 6. Kimyasalın tepkimeye girip yangın çıkma ihtimaline karşı Söndürme Ekibi hazır bulunur. | – | Söndürme Ekibi | | 6. Kimyasalın kokusunu, dumanına, maruz kalmış personellere ilk yardım ekibi tarafından müdahale edilir. | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi | | 7. Yaralıların güvenliği ve diğer ekipmanların güvenliği sağlanır. | – | Koruma Ekibi | | 7. Gerekli ise 112 Acil Yardım aranarak, personel Acile sevk edilir. | İrtibat Numaraları | İlkyardım Ekibi |
KİMYASAL SIZINTI ACİL DURUM ŞEMASI 6.9. ZEHİRLENME 6.9.1. Zehir ve ZehirlenmeVücutta belirli bir oranın üzerinde bulunduğunda kişinin yaşamsal işlevlerine zarar veren bazen ölüme bile yol açabilen kimyasal maddelere zehir denir. Bu tür maddelerin çeşitli şekillerde vücuda girmesi sonucunda ortaya çıkan durum zehirlenmedir. 6.9.2. Gıda ZehirlenmesiGerçek gıda zehirlenmesi besinde bulunan yabancı bir kimyasal madde veya doğal toksini yemek yoluyla meydana gelir. Gıda kaynaklı hastalıkların çoğu aslında patojen bakteri virüs prion veya parazitlerin neden olduğu gıda yollu enfeksiyondur. 6.9.2.1.Gıda Zehirlenmesinin NedenleriMikrop taşıyan kırmızı et ya da tavuk kirli su ,mayonez, çiğ veya az pişmiş et ,yumurta balık ve istiridye ve benzeri içeren gıdalar dünyada en sık gıda zehirlenmesine sebep olan yiyecekler arasında bulunmaktadır. Gıdalar paketleme aşamasında veya raflarda/dolaplarda uzun süre beklemekten dolayı da bozulmaktadırlar. 6.9.2.2. Zehirlenme Bulgu ve BelirtileriToksik maddeler vücudun hemen her sistemini etkiler. Bir çok belirti ve bulgu oluşabilir. Bulantı kusma karın ağrısı yürüme bozukluğu ,şuur kapanıklığı ,konvülziyon ,ateş , görme bozukluğu ,halüsinasyonlar, aritmiler ,siyanoz gibi. Tablo 9: Zehirlenme Sırasında Ve Sonrasında Yapılması GerekenlerHerhangi bir personelin zehirlenmesi durumunda aşağıdaki prosedürün, İlk yardım ekibi üyeleri tarafından uygulanması önerilir. | YAPILACAK FAALİYET | METOT | SORUMLU | | Sindirim yoluyla zehirlenmede ilk yardım nasıl olmalıdır? | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | 1.Bilinç kontrolü yapılır | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | 2.Ağız zehirli madde ile temas etmişse su ile çalkalanır . | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | 3.Zehirli madde ele temas etmişse el sabunlu su ile yıkanır | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | 4.Yaşam bulguları değerlendirilir. | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | 5.Kusma bulantı ishal gibi belirtiler değerlendirilir. | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | 6.Kusturulmaya çalışılmaz özellikle yakıcı maddelerin alındığı durumlarda hasta asla kusturulmaz | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | 7.Bilinç kaybı varsa koma pozisyonu verilir, Üstü örtülür. | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | 8.Tıbbi yardım istenir.(112) | İrtibat Numaraları | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | 9.Olayla ilgili bilgiler toplanarak kaydedilir. | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | -Zehirli maddenin türü nedir? | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | -İlaç yada uyuşturucu alıyor mu? | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | – Hasta hangi yemek yada diğer yiyeceklerden yedi ? | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | -Hasta saat kaçta bulundu? | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller | | -İşyerinde ne tip ilaçlar var? | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi Tüm Personeller |
GIDA ZEHİRLENMESİ ACİL DURUM ŞEMASI 6.10. SABOTAJ6.10.1. Sabotaj Şekilleri Sabotajlar genelde yapılış tarzına göre ve kullanılan malzemeye göre ikiye ayrılırlar: 6.10.1.1. Aktif Sabotajlar: – Yangın – Patlayıcı Madde, – Mekanik, – Bakteriyolojik ve Kimyasal, 6.10.1.2. Pasif Sabotajlar: – Fikri, – Psikolojik, 6.10.2. Sabotajlara Karşı Korunma Tedbirleri Sabotajlara karşı aktif ve pasif olarak şu tedbirler alınmalıdır. 1. Çalışma alanı aydınlatılmalıdır. 2. Gerekli ve icap eden telli veya telsiz haberleşme sistemi kurulmalıdır. 3. Gerekli ikaz levhaları bulunmalıdır. 4. Yangın ikaz, ihbar ve söndürme sistemleri kurulmalıdır. 5. Yapılacak eğitimlerle personel bilinçlendirilmelidir. 6.10.2.1. Sabotaj Esnasında Yapılması Gerekenler – Vakit kaybetmeden Güvenlik Birimine Haber Ver, – Sabotajın şekline göre ilgili yerlere haber ver, (Güvenlik, Santral, Danışma) Jandarma (156) Büyükşehir İtfaiye (110) – Can Güvenliğini tehlikeye atmadan olay mahallini güvence altına al (Koruma Ekibi) – Çalışma sahasını aydınlat, (Elektrik Bakım) – Toplanma Bölgesine git ve ilgililere yardımcı ol, (Tüm Personel) Acil Durum Koordinatörü , firma yönetimini toplar. Firma yöneticileri hemen toplanamıyorsa, Acil Durum Koordinatörü gerekli gördüğü uygulamaları bizzat kendisi başlatır. Böyle bir durumda elemanların hayatını riske atmamak için bir bölümde veya KAŞIKARA NAKLİYAT HAFRİYAT İNŞAAT TAAHHÜT DEMİR ÇELİK A. Ş. İşletmesi bütününde üretime ara vermek ve tahliye söz konusu olabilir. Yerel güvenlik güçleri Acil Durum Koordinatörü tarafından durumdan haberdar edilir. Güvenlik Güçleri olay bölgesine geldikten sonra, Acil durum yönetimini ele alırlar. Güvenlik güçlerinin çalışmaları bittikten sonra, Acil Durum Koordinatörü ve Yöneticiler tarafından çağrılan Hasar Tespit Ekipleri devreye girerek gerekli çalışmaları yaparlar. Eğer herhangi bir bölgeye sabotaj yapılmış ve yangın, patlama, göçük vb. durumlar oluşmuş ise; görgü tanığının Acil Durum Koordinatörüne haber vermesiyle uygulamalar başlar. Gerekli görülen bütün ekipler Acil Durum Yönetim Ekibi tarafından olay bölgesine çağrılır. Yanıt/Baş etme kapasitesini aşan durumlarda Dış Kaynaklar devreye sokulur. 6.10.3. Terör Saldırısı Terörist saldırılar; ateşli silahlar, patlayıcılar gibi çeşitli zarar verici araçlarla gerçekleştirilen saldırılardır. 6.10.3.1. Terör Saldırısından Önce– Terörizm hakkında bilgi edinin. – Teröristler, çoğunlukla kendilerine en az zarar gelecek hedefleri ve halkın arasına çabuk karışabilecekleri alanları seçerler. – Teröristler havaalanları, büyük şehirler, uluslararası toplantılar ve buluşmalar, tatil yöreleri gibi fazla dikkat çekmeden uzaklaşabilecekleri gibi hedefleri seçerler. – Patlayıcı, insan ve araç kaçırma silahları, kundaklamada kullanılan araçları ve silahlı saldırılarda kullanılan araçlar konusunda bilgi edinin. – Herhangi bir terörizm olayında diğer kriz anlarında kullandığınız teknikleri adapte ederek kullanmayı öğrenin. – Çevreniz hakkında dikkatli olun ve olup bitenlerden haberdar olmaya çalışın. – Seyahat ederken önlemler alın. Göze çarpan ve olağandışı davranışların farkında olun. Yabancılardan paket kabul etmeyin. Bagajlarınızı başıboş bırakmayın. – Acil durum çıkışlarının konumlarının nerede olduğunu öğrenin. Kalabalık bir alanı, bir binayı yada metroyu hızla nasıl boşaltacağınızı düşünün. Merdivenlerin nerede olduğunu öğrenin. – Yakın çevrenizi inceleyin. Bir patlama anında kırılabilecek ya a düşebilecek nesnelere dikkat edin. 6.10.4. Bina Patlamalarına Hazırlanma Teröristlerin kullanacağı patlayıcılar, binaların yıkılmasına ve yangınların çıkmasına neden olabilir. Çok katlı binalarda yaşayan veya çalışan insanlar aşağıdakileri yapabilirler: • Acil durum tahliye prosedürlerini gözden geçirin. Yangın çıkışlarının konumlarını öğrenin. • Yangın söndürücülerin çalıştığından emin olun. Nerede bulunduklarını ve nasıl kullanıldıklarını öğrenin. • İlkyardım konusunda bilgilenin. • Binanın her katında belirlenmiş ve herkesin bildiği yerlerde: o Taşınabilir, pilli radyo ve yedek piller o Fenerler ve yedek piller o İlkyardım çantası ve kılavuzu o Tehlikeli alanları işaretlemek için florasanlı şerit bulundurun. Bomba Tehdidi Tehdidi alan kişi: Bomba tehdidini telefon ile alırsanız: – Sakin olun – Konuşmanın tüm detaylarını kaydedin. – Eğer anlaşılmayan varsa, iletiyi tekrar ettirin. – Derhal Acil Durum Sorumlusu’ nu arayın durumu bildirin. Acil Durum Koordinatörü; – Acil durum alarm butonuna basarak sahanın boşaltılması prosedürünün başlatılmasını sağlar. – Durumu polise bildirerek tüm bilgileri iletir. – Polisin ulaşmasını beklerken tüm misafirlerin, çalışanların, ziyaretçi ve yüklenici firma personelinin dışarıya çıktığından ve toplanma alanında toplandığından emin olur. – Tehlike tamamen geçmeden tehlikeli bölgeye, polis yetkilileri dışında kimsenin girmesini engeller. – Kendini ve başkalarını tehlikeye sokacak davranışlarda bulunmaz ve bulunulmasına izin vermez. 6.10.5. Sivil/Çalışanların Ayaklanması Ayaklanma bilgisini ilk alan kişi; – Tüm bilgileri Acil Durum Sorumlusu’ na /Gece Müdürü/Gece Sorumlusuna haber verir. Acil Durum Koordinatörü/Gece Müdürü/Gece Sorumlusu – Gelen bilgilerden ayaklanmanın yeri, zamanı, katılacak kişi sayısı, liderlerini, neden ve amacını, şiddet içerip içermediğini belirlemeye çalışın. – Durumu ilgililer, danışmanlar, acil servislerle değerlendirin. – Çalışanları haberdar edin. – Güvenliğe ayaklanma ile ilgili tüm bilgileri verin. Gerekirse polise haber verin tüm personelin ve çalışma alanlarının güvenli olduğundan emin olun. Çalışan personel – Ayaklanma grubu ile karşı karşıya gelmeyin. – Önemli ve acil bir durum söz konusu ise, Acil Durum Sorumlusu’ na/Gece Müdürü/Gece Sorumlusuna isim, yer, acil durumun bilgileri ve tehlike boyutunu bildirin. – Çalışma alanınızı güvenli hale getirin ve talimatları bekleyin. Güvenlik Görevleri – Personel güvenliğini tehlikeye atmadan, ayaklanmayı güvenli bir bölgeden izleyin ve durum düzelene kadar sorumlulara rapor edin. 6.10.6. Yaralanma Durumu Talimatı Çalışma sırasında karşılaşılacak her türlü küçük ya da büyük yaralanma anında personel çalışmayı keser, üründen uzaklaşır. Yaralanma ve varsa kanama durumu sağlık memuru, bölüm sorumlusu, ekip başı, üretim müdürü, idari işler yöneticisine bildirilir. Yaralanmada kanama durumu söz konusu ise kanamanın ilgili bölüm yetkilileri tarafından kazanın olduğu alandaki hammadde, yarı ürün, ambalaj ve ürün güvenliği açısından incelenmesi gerekir. Konuyla ilgili gerekli düzeltici, önleyici faaliyetler başlatılarak ilgili analiz ve/veya kontroller sonunda ürünlerle ilgili karar verilir. Gece ve hafta sonu çalışmalarında meydana gelen kazalarda en yetkili yönetici haberdar edilir. Meydana gelen kazayla ilgili Olay Tespit Tutanağı ilgili bölüm yetkilisi tarafından doldurulup Muhasebe (Personel) bölümüne ulaştırılır. Yaralanmanın durumuna göre (küçük veya büyük) firma içinde veya çalışanın bir sağlık kuruluşuna sevki ile kazazedeye müdahale edilmesi sağlanır. Kazanın gerçekleştiği ortamda ürüne, ekipmana, yüzeylere kan bulaşma var ise üretim durdurulur. Bulaşma olmuş ya da bulaşma olma riski taşıyan ürün, yarı ürün, ambalaj vb. Sağlamlardan ayrılır. Üretim alet, ekipman ve bölge temizlenip gerekli koşullar oluşturulduğunda üretime geçilir. Ayrılmış riskli ya da kirli ürünler kalite ve üretim bölümlerinin üst düzey yetkililerinin talimatları doğrultusunda gıda güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde değerlendirilir. Gerekli ise bulaşma olan yarı ürün/ürün/hammadde vb. İlgili imha kayıtları tutularak imha edilir. Yüzeyler kana temas etmiş her ekipman dezenfekte edilir. Üretim alanlarındaki çalışanlar kendi sağlıklarını gözetmekle ve kanamalar benzeri sağlık sorunlarını bölüm sorumlusuna bildirmekle yükümlüdürler. Bölüm sorumlusu gözlemci ve takipçidir. Kalite ve üretim sorumluları kanama durumu sonrasında üretim koşullarının tekrar oluşturulması, hijyen ve sanitasyon gereklerinin takibinden sorumludur. 6.10.6. Patlama TalimatıÇalışma sahasında oluşabilecek patlayıcı ortamların tehlikelerinden çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak için alınması gerekli önlemleri belirlemek için tedbirler alınmalıdır Tablo 10: Sabotaj Sırasında Ve Sonrasında Yapılması Gerekenler | YAPILACAK FAALİYET | METOT | SORUMLU | | 1. Telaşlanmayınız, parlama ve patlama esnasında çevrenize ve sorumlu kişilere duyurunuz. | Siren- Sesli Komut | Tüm Personeller | | 2. Parlama ve patlama tehlikesinde koşuşturmayı ve paniği engelleyiniz. Tüm personeli toplanma bölgesinde toplayınız. | – | Koruma Ekibi | | 3. Gaz vanalarını, elektrik şalterlerini kapatınız. | – | Kurtarma Ekibi-Tüm Personeller | | 4. Yanıcı ve patlayıcı maddeleri uzaklaştırınız. Bunları yaparken kendinizi ve başkalarını tehlikeye atmayınız. | | Kurtarma Ekibi- Tüm Personeller | | 5. Tüm bölgelerdeki gaz vanalarını, elektrik şalterlerini kapatınız. | – | Kurtarma Ekibi- Tüm Personeller | | 6. Önce canlıları ve daha sonra kıymetli eşya ve dokümanları kurtarınız. | Acil Durum Dolabı | Kurtarma Ekibi | | 7. Yaralılara ilkyardım müdahalesini yapınız. | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi | | 8. Gerekiyorsa Acil Servisi Arayınız (112) | İlk Yardım Yöntemleri | İlk Yardım Ekibi | | 9. Olayın olduğu bölgeye koruma bandı çekerek personelin girişini engelleyin. | Acil Durum Dolabı ( Koruma Bandı) | Kurtarma Ekibi |
SABOTAJ ACİL DURUM ŞEMASI 6.11. YÜKSEKTE ÇALIŞMA Yüksekte çalışmanın ilk kuralı; Yüksekte Çalış-Ma’dır. (Yüksekte çalışma yapılmamasıdır.) Zeminde yapılabilecek bütün işlerde zemine indirilmeli ve zeminde yapılmalıdır. 6.11.1. TEORİK BİLGİLERYüksekliğin Tanımı Adım atarak çıkamayacağımız yerler olarak tanımlanabilir. Bir insanın denge noktası ikinci bel omurudur. Yani ikinci bel omurunu geçen yerler yüksek olarak kabul edilir. yüksekte çalışma kuralları ve korunma yöntemleri standartlarla belirlenmiştir. Çalışma hayatında ülkeden ülkeye farklılık gösteren yükseklik kavramı Avrupa’da 1.8 m Amerika’da 1.2 m olarak belirlenmiştir. Yani bu yükseklikler ve daha üzerinde çalışan personelin mutlaka “Kişisel Koruyucu Donanımları é ile korunması gerekir. Dünyadaki istatistikler 3-4 m üzerinde çalışırken düşen insanların %85’inin hayatını kaybettiğini göstermektedir. Nerelerden Düşülür? Merdivenlerden, korkuluklar, iskeleler, dar alanlar, çatılar, boşluklar. Üzerinde bulunduğunuz yere göre daha yüksek olan yerlere ve yüksek yerlerden de aşağıya atlamayın. Yüksekten Düşmenin Nedenleri Bilgi eksikliği: Kişinin yaptığı işle ilgili olarak yeterli ve istenilen donanımda bilgiye sahip olmaması Personel seçimi: Doğru işe doğru personelin tayin edilmemesi, yapılan işin çalışanın fiziksel yapısıyla uyuşmaması. İş Güvenliği Kurallarının Teşvik Edilmemesi : Yöneticilerin iş güvenliği kurallarının gerekliğine inanmaması ve bu kuralların uygulanması için personellerini teşvik etmemeleri Mühendislik: Tasarlanmış sistem güvenli çalışmayı zorlaştırması işin asgari gereksinimlerine cevap vermemesi Yetersiz Kişisel Koruyucu Ekipman: Kişisel koruyucu ekipmanın kullanılmaması veya yetersiz olması, Baret takmama eldiven veya gözlük kullanmama temizlik kurallarına uymama Yetersiz Gözlem Ve Bakım : Gözlem ve bakım programı kritik ekipmanları kapsamıyor. Program yeterince takip edilmiyor . Birimler arası iletişim kopuk gözlenenlerin ilgililere iletilmemesi. Yüksekte Çalışmaları Azaltmak:Yüksekte çalışma veya bulunma gerekliliğini azaltmak için; – Yükleme bölmeleri kullanılmalıdır. – Uygun nitelikli levhanın doğru yere doğru zamanda getirilmesi ve düzenlenmesi sağlanmalıdır. – Çalışılan pozisyonlara uygun olarak erişim noktaları düzenlenmelidir. – Düşmeyi önleyici ekipmana güvenmek yerine güvenli çalışma yerleri sağlanarak düşme riski azaltılmalıdır. – Mümkün olduğunca yüksekte çalışma yapmaktan kaçınılmalıdır. Yüksekte çalışma gereken durumlarda, çalışma yapılacak alan iyice kontrol edilmeli ve kullanılacak ekipmanlar iş başlamadan belirlenmelidir. İşin durumuna göre Kişisel Koruyucu Donanımlar veya Toplu koruma önlemleri alınmalıdır. Toplu korunma önlemlerine öncelik verilmeli, son çare olarak Kişisel Koruyucu Donanımlar kullanılmalıdır. Bazen de kullanılan ekipmana göre hem Toplu Koruma hem de Kişisel Koruyucu Donanımlar beraber kullanılır. 6.11.2. Yüksekte Çalışma Ekipmanları6.11.2.1. Kişisel Koruyucu Donanım( Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri) KullanımıYukarıda tanımlanmış olan şekliyle yüksekte yapılacak tüm çalışmalarda düşmeye karşı kişisel koruyucu donanım kullanmalıdır. – Yüksekten düşmeyi engelleyici kişisel koruyucu donanımları her kullanımdan önce kontrol edin. – Yüksekten düşmeyi engelleyici kişisel koruyucu donanımları mümkün olduğunca vücudun üst bölümüne bağlayın. – Yüksekten düşmeyi engelleyici kişisel koruyucu donanımları sadece taşıma gücü uygun olan sabitleme noktalarına sabitleyin. – Kazara açılmaları önlemek için sadece kilitli kancalar kullanın. – Tırmanma esnasında kullanılan kişisel koruyucu donanımları kemerin ön kancasına takarak kullanın – Kayma ve düşme tehlikesinin bulunduğu durumlarda enerji emme fonksiyonu olan sistemler kullanın – Kişisel koruyucu donanımların doğru ve güvenli kullanımı ve kurtarmanın nasıl yürütüleceğini pratik yaparak öğrenin. – Bağlantı elemanlarını (halat,ip) keskin kenarlar üzerinden geçirmeyin .Bu elemanları düğümlemeyin ve bu elemanları uzatmak için ek yapmayın – Kesinlikle baret kullanın. Baret savrulma, düşme esnasında başınızın darbe almasını önleyecektir. – Hasar görmüş veya düşme sonucu direnci azalmış kişisel koruyucu donanımları tekrar kullanmayın 6.11.2.1.1. Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri Nasıl Giyilir ? 6.11.2.1.2. Paraşüt Tipi Emniyet Kemeri Bağlantı Elemanları6.11.2.2. Ekipman seçilmesiHangi ekipmanın kullanılacağına karar verirken öncelikle isin içeriği ne zaman biteceği ve nerede kullanılacağı dikkate alınmalıdır. Her çeşit işte merdiven kullanılabilir ancak bunun yerine öncellikle bir çalımsa (uygun şekilde inşa edilmiş hareketli yapı iskelesi veya hareketli çalışma platformu gibi) kullanılması daha güvenlidir. Olukların takılması veya çıkarılması pencerelerin yerleştirilmesi boyama ve yıkım işleri, iskelelerin veya taşınabilir çalışma platformlarının üzerinde gerçekleştirilmektedir. 6.11.2.3. Merdiven Kurulumu– Her gün kullanım öncesi kontrol edin – Sabitleyin – Zemin sağlam ve düz olmalıdır. – Merdiven üst ucu sağlam bir yere dayanmalıdır (plastik oluklar hariç) – Basılan yerler temiz olmalıdır. – Çalışma alanı düzenli ve etrafta ekipman malzeme vs. bulunmamalıdır. 6.11.2.4. Merdiven Kullanımı– Çalışma süresi kısa olmalıdır. (en fazla 30 dakika) – Taşınan malzeme hafif olmalıdır.(en fazla 10 kg) – Merdiven açısı 75 ° ve 4 m yüksekliğe 1m merdiven ayağı dayama noktası arası mesafe olmalıdır. – Tırmanırken her zaman merdivene tutunun – Aşırı uzanmayın emniyet kemeri tokanızın merdiven ayakları arasında kalmasına dikkat edin ve çalışırken iki ayağınızı da hep aynı basamak üzerinde tutun – En üstteki 2 basamak üzerinde çalışmayın .Bu kısım elle tutunmak içindir. 6.11.2.5. İskelelerin Güvenli Kurulması– İskelelerin tasarımı, kurulması , değiştirilmesi ve sökülme işlemleri mutlaka uzman kişilerin danışmanlığında yapılmalıdır. – Sorumlu kişiler mutlaka düşmeye karşı koruyucu ekipmanlarıda içeren bir güvenli çalışma sistemi planlamalı ve uygulamalıdır. – Bağımsız iskelelerde dahil olmak üzere bütün iskeleler güvenli bir şekilde bağlanmalı veya desteklenmelidir. – Hazır iskeleler üreticinin önerdiği şekilde kurulmalıdır. Bu tür İskeleler bağımsız iskelelere göre daha fazla bağlantı gerektirebilir. 6.11.2.6İskelelerin Güvenli Kullanımı– Başka bir amaçla kullanmak üzere platform zeminini oluşturan ahşap saç v.b malzemeler yerinden kaldırılmamalı trabzanlar korkuluklar hareket ettirilmemeli ve bağlantıların yeri değiştirilmemelidir. – Değişiklikler mutlaka uzman kişiler tarafından yapılmalıdır. – Tam olarak kurulmamış platformlarda çalışılmamalıdır. – İskeleler taşıyabilecekleri kapasitenin üzerinde yüklenmemeli ve üzerine konan yükleri taşıyabilecek şekilde tasarlandıklarından emin olunmalıdır. – Çalışma platformuna ulaşılabilecek uygun merdiven veya basamakların olduğundan emin olunmalıdır. 6.11.2.7. İskelelerin Kontrolü· İskeleler yetkili kişi tarafından 6 ayda 1 kez kontrol edilmeli ve çalışmaya uygun olduğunu gösterir belge düzenlenmelidir. · Ayrıca İskeleler uzman kişi tarafından – İlk kullanımdan önce – Önemli bir değişiklik olduğunda – İskelenin sağlamlığını etkileyecek herhangi bir olaydan sonra – Düzenli periyotlarla (haftada 1) kontrol edilmeli ve bir aksaklık bulunduğu taktirde düzeltilmelidir. – Taşeron gibi işveren sorumluluğuna haiz kişi ve kurumlar başka bir çalışma alanından temin edilen iskelenin güvenli olduğundan emin olmalıdır. 6.11.2.8. Korkuluk Kullanımı– Yüksekten düşmeler özellikle yeterli yükseklikte sağlam korkuluklarla veya aynı korumayı sağlayabilen başka yollarla önlenecektir. Korkuluklarda en az bir trabzan orta seviyesinde bir ara korkuluk ve tabanında eteklik olmasına dikkat edin. – Basamakları yapılmamış betonarme merdiven döşemelerine kayma veya düşmeyi önleyecek ahşap basamaklar ve kova boşluğu kenarlarına ise uygun korkuluklar yerleştirin. – Betonarme platformlarının döşeme kenarlarına düşmeyi önleyecek korkuluk yerleştirin . – Bunun mümkün olmadığı hallerde serbest çalışmayı sağlamak için döşeme kenarına korkuluklu iskele yapın. – Tavan veya döşemlerdeki boşluk ve deliklere korkuluk yapın veya bu deliklerin üstlerini geçici bir süre için uygun şekilde kapatın. 6.11.2.9. Platform Kullanımı– Platform kullanımı sırasında paraşüt tipi emniyet kemeri kullanılmalıdır. – Mümkün olduğunca platformun hareket etmemesi sağlanmalıdır – Platformlar tekerlekli ise hareket etmeye karşı önlemleri alınmalıdır. – Platform ayaklarına yardımcı ayaklar açılarak, sallanmaya karşı önlemler alınmalıdır. – Emniyet kemeri platformun zeminine bağlanmalı, personelin korkuluklara çıkması sağlanmalıdır. – Platform korkulukları en az 125 cm yükseklikte olmalıdır. – Platformlar yılda 1 kez yetkili kişilerce kontrolleri yapılmalı ve uygun olduğunu gösterir rapor düzenlenmelidir. – Rüzgar hızının 45 km/saat olduğu durumlarda yüksekte çalışma yapılmaz. 6.11.2.10. Çatı Çeşitleri Ve Riskler – Düz çatılarda çalışanlar için; . Çatının kenarından . Çalışmanın yapıldığı alanın kenarından . Boşluklardan, açıklıklardan veya kırılgan çatı aydınlatmalarından düşebilirler. – Eğimli çatılarda çalışanlar; . Saçaklardan . Çatıdan aşağıya kayarak saçak üzerinden . Çatının iç kısmından . Kenar korkuluklarından düşebilirler Kırılgan çatılar; – Bir kişinin ağırlığını veya herhangi bir yükü güvenli taşıyamayan malzeme kırılgan malzemedir. Bu nedenle bu tür çatılar güvenli çalışma alanı değillerdir ve gerekli önlemler alınmadan çalışılmamalıdır. Bu önlemler toplu koruma veya kişisel koruyucu donanımlar olabilir. – Toplu koruma önlemleri olarak 1.25 cm yükseklikte ve en az 125 kg darbeye dayanabilecek güvenlik korkulukları veya güvenlik ağları kullanılabilir. – Kişisel koruyucu önlemler olarak paraşüt tipi emniyet kemeri kullanılmalıdır. Kemer yatay yaşam hatlarına bağlanmalı, halat uzunluğu düşme ihtimaline karşı zeminde darbe alınabilecek noktadan 1m yüksek olacak şekilde ayarlanmalıdır. Bu hesaplamada şok emici açılma mesafesi göz önüne alınır. 6.11.2.11. Tehlikeli BoşluklarTavan veya döşemelerdeki boşluk ve deliklere ,asansör boşluklarına korkuluk yapılacak veya bu deliklerin üstleri geçici bir süre için uygun şekilde güvenlik ağları ile kapatılacaktır. 6.11.2.12. Yatay Yaşam Hattı Yatay yaşam hatları temel olarak düşme riskinin başladığı, boşluğa yakın kenarlar boyunca montajı yapılan çelik halat ve buna takılan ankraj noktalarını geçerken sökülmesine gerek olmayan düşme durdurucu ekipmanın olduğu sistemdir. Yaşam hatlarının kurulumu uzman montaj ekibi tarafından yapılmalıdır. 6.11.2.13. Dikey Yaşam Hattı Yatay yaşam hattında olduğu gibi dikey yaşam hatlarında da düşme riski bulanan çalışma alanlarında uygulanan sistemdir. Dikey Yaşam Hatları EN 353-1:2014 standardına uygun olmalıdır. Dikey yaşam hatları genellikler merdivenlerde uygulanmaktadır. .Sistem parçaları paslanmaz çelikten imal edilmelidir. 6.11.3 Yüksekte Kurtarma Talimatı 6.11.3.1. Kurtarma Çeşitleri 6.11.3.1.1. Planlama 1. Kaza geçiren kişinin kendisini kurtarması 2. Ekip arkadaşlarının kazaya uğramış olan personeli kurtarması 3. Ekip çağrılarak yapılan kurtarma - Muhtemel kaza ve acil durumlar için gerekli önlemler alınmış olmalıdır.
- Kişinin kurtarılması için gerekli ekipmanlar mevcut olmalıdır.
- Kurtarmadan kimlerin sorumlu olacağı, neler yapacağı ve haberleşme yöntemleri belirlenmiş olmalıdır.
- İlk yardım prosedürü doğru uygulanmalıdır.
· Görevli kişilerin eğitimleri eksiksiz olmalıdır. 6.11.3.1.2. Kurtarma Personelinin Özellikleri - Teknik yeterliliğe sahip olmalı
- Soğukkanlı olmalı
- Teknik malzemeleri kullana bilme yetkinliği olmalı
- Operasyon yönetebilme yetkinliği olmalı
- Liderlik vasfı olmalı
- Zamanı doğru kullanabilmeli
6.11.3.1.3. Kurtarma Kaldırma Cihazı · Lanyartla çalışma yaparken askıda kalan personelin kurtarılmasında, kurtarma personeli personelin baş hizasına ankaraj noktası oluşturur. · Kurtarma kaldırma cihazını bu noktaya ankare eder. Lanyartlardan askıda kalmış personeli, lanyartlardan kurtarmak için kurtarma cihazını kaldırma konumuna getirir. · Yaralı personeli kurtarma cihazı yardımı ile yukarı çeker. · Askıda kaldığı lanyartlardan kurtarır. · Kurtarma cihazını indirme konumuna alıp 9 m/sn hızla kişinin aşağı tahliyesini sağlar. 6.11.3.1.4. İple erişim Sisteminde Kurtarma Askıda kalan personelin yanına iple erişim sistemiyle inilir. Yaralı kısa bir iple askıda kaldığı noktadan kurtarma personelinin iniş aleti karabinasına takıldıktan sonra, askıda kaldığı lanyart ipi kesilerek aşağıya indirilir. 6.11.3.1.5. Askı Travması - Vücut kuşağı etkili patoloji, askı senkopal vakası, uzun süreli devinimsiz asılma sendromu veya basitçe iniş sonrası bayılma olarak adlandırılan durum, olasılıkla yaralanmalara ve hatta hemen ele alınmazsa ölümlere dahi neden olmaktadır. Bu durum karşısında askıda kalan personelin emniyet kemeri hemen çıkarılamamalıdır.
- Askıda kalan çalışan indirilip, sırt üstü yatırılmalı ve kan dolaşımının düzenli hale gelmesi için doğru şekilde masaj yapılmalıdır. Emniyet kemerinin ayak kolonları belirli zaman aralıklarında gevşetilmelidir.
- Askıda kalan personele 10 ile 25 dakika içerisinde müdahale edilmesi gerekir.
- Uzun süre askıda kalan personelde meydana gelecek kan dolaşım bozukluğu; zamanında doğru müdahale edilmez ise can kaybına neden olabilir.
- 30 dakikanın üstünde yapılan çalışmalarda iş oturağı, footlop kullanılmalı ve personel ayaklarını basabileceği platform üzerinde geçip kan dolaşımını düzenlemelidir.
6.11.3.2. Sedyeler 6.11.3.2.1. Sedye Nedir? Sedye hasta, kazazede ve yaralıları bir yerden bir başka yere Taşımaya yarayan bir medikal alettir. Kişiler tarafından taşınanları olduğu gibi itilen tekerlekli modelleri de vardır. 6.11.3.2.2. Sedyenin Özellikleri Özellikle dar mekanlarda ve zor koşullarda dikey veya yatay olarak yaralı taşımak için geliştirilenler, X ışınları geçirgen olanlar, travmalı yaralıyı en az şekilde kıpırdatarak sedye üzerine transfer etmek için kullanılanlar, vakumlandığında yaralıyı sararak sertleşen ve yaralıyı tamamen immobilize eden tipler mevcuttur. Özellikle yangın, deniz, hava ve enkaz kurtarma çalışmaları için tasarlanmış transfer sedyeleri gibi hastanın ya da yaralının fiziksel durumuna ve taşınacağı ortama göre farklı özelliklere sahip modelleri bulunmaktadır. 6.11.3.2.3. Sedye Çeşitleri | Konik Sedye Konik sedye dar ve kapalı alanlarda kurtarma için özel olarak tasarlanmıştır. Kurtarma sırasında kazazedenin sedyeye alındıktan sonra dış etkenlerden korunmasını ve güvende kalmasını sağlar. Kapalı alanlar, kurtarma için kısıtlı alanlar (Borular, Kuyular gibi) Dikey alanlardaki kurtarma operasyonları ve yatay alanlardaki kurtarma operasyonları için en iyi sedye çözümüdür. | | | Sepet Sedye Vakum sedye ve omurga tahtası ile birlikte kullanıma uygun kurtarma sedyesi marin tipi travma tahtası, ayak destekleri, 3 adet yaralı tespit kemeri, sapanı (4 bacaklı) ile helikopter ile taşımaya uygundur. | | | Kombine Sedye Yüksek binalardan, merdivenlerden yaralı nakletmek için özel transfer sedyesi. Tekerlekli sandalye olabilme özelliği vardır. 2 adet yaralı tespit kemeri vardır. | | | Omurga Tahtası Omurga yaralanmalarında hafif ve el tutunma noktalarının çokluğu ile rahat taşıma imkanı sağlar. Bağlantı aparatları kullanılarak kazazede sedye üzerine sabitleme imkanı sağlar. | | | Kaşık Sedye Yapısı itibariyle hafiftir ve açılarak kazazede en az hareket ettirilecek şekilde sedyeye alınma imkanı sağlar. | | | Vakum Sedye Yumuşak haldeki sedye vakumlandığında yaralıyı sararak sertleşir ve yaralı tamamen immobilize edilir. Sürtünmeye ve yırtılmaya mukavemetli özel PVC materyal, travmalı yaralanmalarda immobilizasyon ve güvenli yaralı transferinin vazgeçilmez ürünüdür. | | | Neil Robertson sedye Dar alanlarda dikey veya yatay olarak yaralı taşıma olanağı verir. Tüm standart omurga tahtaları ile birlikte kullanılabilir. Alevlenmeye, sürtünmeye ve yırtılmaya mukavemetlidir. Gövdeye bağlı baş sabitleyicisi, kaldırma kolonları ve karabinaları ile birlikte kullanılır. | |
6.11.3.2.4. Sedye Kullanım Özellikleri - Kazazede sarsılmadan taşınmalı
- Düşmeye karşı kazazede sabitlenmeli
- En az 4 personel tarafından taşınmalı
- Kazazede durumuna göre sedye tercih edilmeli
- Sedye ekibi ilkyardım eğitimi almış olması gerekir
- Boşluk ve yüksekten indirmelerde bağlantı noktalarının kontrolü doğru yapılmalı
- Kazazedenin başı gidiş yönünde olacak şekilde taşınmalı.
6.11.4 Kurtarma Ve Tahliye Ekipmanları 6.11.4.1. Tanım Yüksek yapılarda herhangi bir sebep ile kaza geçirerek bilincini kaybeden veya emniyet kemeri ile askıda kalan personellerin güvenli bir noktaya indirilmesi için kullanılır. Yüksek katlı konut, iş kuleleri, alışveriş merkezleri, oteller, spor tesisleri, endüstriyel yapılar, kule vinçler ve yapı içerisinde bulunan vinçler, köprüler, silolar, petrol sondaj kuleleri, telekom kuleleri, elektrik kuleleri ve rüzgâr türbinlerinde, herhangi bir sebepten dolayı aşağıya indirilmesi gereken kazazedenin güvenli bir şekilde aşağıya indirilmelerini sağlar. 6.11.4.2. Kullanımı ve Çeşitleri Kurtarma aparatının iki farklı tipi vardır. Birinci tip kurtarma aparatının kullanımında, kazazede kurtarma kemerini kendisi giyebilir veya farklı bir kişiden yardım alarak giyer, kurtarma kemerinde bulunan bağlantı halkasına kurtarma aparatının halatının ucunda bulunan karabinayı takarak sisteme bağlanmış olur. Bağlantının gerçekleşmesinin ardından bulunduğu yüksek noktadan kendini aşağı bırakır. Güvenli bir şekilde aşağıya sabit hız ile inişi gerçekleştirir. Kurtarma aparatı belirlenecek sağlam bir ankraj noktasına takılarak kullanılır. Bu tür kurtarma aparatlarında, ankraj alınan noktadan sistemin kontrolü mümkün değildir. İkinci tip kurtarma aparatı birinci tip kurtarma aparatı ile aynı süreçler işletilerek çalıştırılır. İkinci tip kurtarma aparatının farkı, üzerinde bulunan kumanda kolu sayesinde yukarıdan aşağıya indirilen kazazede istenilen noktada sabitlenebilir. İhtiyaç duyulduğu takdirde kumanda kolu kullanılarak kazazedenin yukarıya kaldırılması, tekrar aşağıya indirilmesi sağlanabilir. Kurtarma aparatı 20-100 metre arasında bulunan yapılardan kazazedenin güvenli bir şekilde indirilmesini sağlar. | EN 341: · Askıda kalan, kurtarılması gereken veya yukarıdan aşağı bir noktaya inmesi gereken personele güvenli iniş imkanı · Acil durumlarda kaçış imkanı · Yaklaşık 0.9 m/saniye sabit hızla güvenli indirme özelliği · Bir ucu inerken diğer ucun yükselme özelliği 9 mm Statik (EN 1891 sertifikalı) halat | | | EN 341, EN 1496 · Askıda kalan veya yukarıdan aşağı bir noktaya inmesi gereken personele güvenli iniş ve çıkış imkanı · Acil durumlarda kaçış imkanı · Kurtarma kolu ile kurtarılacak personelin aşağı, yukarı yönde indirilip kaldırılmasına olanak sağlayan sistem · Yaklaşık 0.9 m/saniye sabit hızla güvenli indirme özelliği · Bir ucu inerken diğer ucun yükselme özelliği · 9 mm Statik (EN 1891 sertifikalı) halat | | | EN 1497 · Kurtarma Tulumu kurtarma ve tahliye ekipmanları ile birlikte kullanılır. · Bu tulum yüksekte kalan kişilerin güvenli bir noktaya indirilmesinde sistemin bir bileşeni olarak kullanılır. · Özel tasarımı sayesinde bilinci kapalı olan kişilerin vücutlarını dengede tutarak inişlerine imkan verir. · Kurtarma tulumu maksimum 150 kg ağırlığındaki kişilerin kullanımı için uygundur. · Kurtarmalarda kişiye kolay giydirilir ve konfor sağlar. | | | EN 361, EN 813, EN 1497 · Tulum tipi emniyet kemeri kurtarma ve tahliye ekipmanları ile birlikte kullanılır. · Kurtarmalarda kişiye kolay giydirilir ve konfor sağlar. · Özel tasarımı sayesinde bilinci kapalı olan kişilerin vücutlarını dengede tutarak inişlerine imkan verir. · Tulum tipi emniyet kemeri % 100 pamuktan, üzerinde bulunan kolonlar yüksek mukavemetli sentetik ipliklerden üretilmiştir. Max 150 kg taşır. | | | EN 795 · Kurtarma ve tahliye sistemlerinin bağlandığı güvenli ankraj aparatıdır · Beton ve ahşap yüzeylere monte edilir · Özel tasarımı ile kullanılmadığı anda kapatılabilme özelliği · Ağırlığı 625 gr (vidalar dahil) | |
6.11.5 Tripot Ve Kapalı Alan Kurtarma6.11.5.1. Kapalı Alan Nedir?Çalışan personelin rahat bir şekilde ulaşamadığı veya geçemediği, yükselip inemediği, zararlı maddelerin ortamda olmasından dolayı ölüm veya yaralanmaların olduğu özel çalışma alanlarına ”Kapalı Alan” deniKapalı ortamlar; potansiyel olarak tehlikeli veya zararlı seviyede gaz, toz, buhar veya dumandan oluşur.Kapalı alan çalışması yapacak olan personellerin;• Çalışma izni olmalı• Ön değerlendirme yapılmalı• Emniyetli ulaşım ve geri dönüş planlanmalı• Kullanılacak ekipman hazır olmalı• Hareket tarzı belirlenmeli• Acil durum planı hakkında bilgi sahibi olmaları gereklidir.Kapalı alana girmeden önce kesinlikle; 1. Kapalı alan havalandırılmalı 2.Gaz ölçümü yapılmalı 3. Rapor hazırlanmalı 4.Aydınlatma sağlanmalı 5. Kapalı alana giriş 6.11.5.2. Kapalı Alanda Kurtarmaİnsan yaşamı bakımından tehlikeli olduğu için bu gibi yerlerde kurtarma çalışmalarında, oksijen yetersizliği ve birikmiş zehirli gaz ihtimaline karşı şu hususlara dikkat edilmelidir:• Kuyulardan ve mağaralardan kurtarma durumlarında; gaz zehirlenmeleri olabileceğinden çevrede kişiyi kurtarabilecek başkaları yoksa bu gibi yerlere yalnız başına girilmemelidir.• Kurtarıcılar oksijen yetersizliği olan yerlere girerken mutlaka solunum cihazı (oksijen tüpü), zehirli gaz bulunan ortamlara (harp gazları gibi) girerken gaz cinsini tespit ederek, uygun filtreli gaz maskesi takmalıdırlar.• Solunum cihazı ve uygun filtreli gaz maskesi yoksa, yeterli hava sağlanıncaya kadar o yere girilmemelidir.• Zorunluluk olması halinde ağız ve buruna ıslak bez bağlanarak girilmelidir.• Başa bir şey düşmesi riski varsa, koruyucu başlık giyilmelidir.• Elin kesilmesi, yırtılması riski varsa, eldiven giyilmelidir.,• Karanlık yerlere girilirken pilli el feneri bulundurulmalıdır.• Bu ortamlara sigara, kibrit, çakmak, gaz lambası vb. gibi yanıcı maddelerle girilmemelidir.• Varsa, fan cihazı ile kapalı ortama temiz hava verilmeli veya o ortamdaki zehirli gaz temizlenmelidir.Birikmiş zehirli, parlayıcı-patlayıcı gaz ihtimaline karşı;• Mahsur kalan kişiye ulaşıldığında öncelikle solunumu kontrol edilmeli, gerekiyorsa suni (yapay) solunum yapılmalıdır• Patlama tehlikesi yoksa ve zehirli gazın bulunduğu ortam garaj vb. gibi küçük bir alanı kapsıyorsa, kurtarıcı soluğunu bir süre tutup, kişiyi çekerek dışarı çıkarmalıdır.• Kazazedenin kaza ortamından çıkartılması sırasında en kolay ve zararsız yol öncelikle denenmelidir.6.11.5.3. Tripot Kullanımı• Tripot ayağına montajlanacak kollu kurtma aparatı ile kurtarma basit ve hızlı gerçekleştirilir• Tripotun orta noktasındaki ankraj noktası kullanılarak makara sistemi ve geri sarmalı düşüş tutucu sistem kullanılır.• Hafif ve kolay montajlana bilme özelliği sayesinde her yere kolaylıkla kurulabilmektedir.• Kurulum aşamasında 3 ayakta dengeli bir şekilde açılmış olması gerekir• Bağlantı tam orta noktadaki ankraja yapılmalıdır• Ayakların kaymasını engellemek için gerekirse engel kullanılabilir (Vidalama Gb.)• Taşıma kapasitesinden fazla yüklerde kullanılmamalıdır.6.11.5.4. Kapalı Alan Kurtarmasında Tripot Kullanımı• Kuyu, menhol ve kapalı alanlarda yapılacak çalışma ve kurtarma işlerinde kullanılır. 3 ayaklı alüminyum bacaklar ile kolay kurulum imkanı, ayak sabitlemeleri ile daha güvenli çalışma sağlar.• Kapalı alan kurtarmalarında en pratik ankraj sistemidir 6.13. İpte Asılı Olan Kazazedenin KurtarılmasıEğer kazazede uzun bir ipin üzerine düşerse (yaklaşık 20 metreden fazla), kazazedenin ağırlığına bağlı olarak ciddi bir ip esnemesi oluşur. Kurtarma esnasında, kazazede serbest bırakıldığı anda ip esnekliğinin etkileri dikkate alınmalıdır.Senaryo n ° 2.1:– Kazazede ipte askıda kalmış.– Sağlık durumu iyi; eşlik edilmesine gerek yok.– Tahliye yolu açık ve düz.BASIC’i etkisiz hale getirebilecek ve kazazedenin düşmesine neden olabilecek olası sürtünmelere dikkat edin.BASIC bağlantı noktasını açabilecek veya zarar verebilecek sürtünmelere dikkat edin.İpin ucunu ve BASIC’ den sarkan düğümleri sıkıştıracak herhangi bir engelden sakının.Uygun koşulların tümü yerine getirilmezse, bu tekniği kullanmayın.Senaryo n ° 2.2:– Kazazede ipte askıda kalmış.– Kazazedeye eşlik edilmesi gerekiyor.Kurtarmaya başlamadan önce ip esneme sorunu tespit edilmezse, sıkışma durumunda, belirli bir teknik ile manevrayı gerçekleştirebilirsiniz:Kazazedeyi kendi ipinden kurtarıcının ipine aktarırken, iplerin esnekliği manevrayı zorlaştırır:Kurtarıcı, kazazedeyi JAG SİSTEMİ ile kaldırırken, kazazedenin ipindeki esneme azalır, ancak kaldırma işlemi bittiğinde, kazazede hala ipinde kısmen askıda kalabilir. Aşağıdaki teknik kullanılarak bu durumdan kurtulabilirsiniz.1. Kazazedeyi JAG SİSTEMİ’nin izin verdiği maksimum yüksekliğe kaldırdıktan sonra, kurtarıcı, kazazedenin ipine ayak bandı olan bir el jumarı yerleştirir. (Uyarı: El jumarının üzerinde hiçbir şey bırakmayın, özellikle kurtarıcının ASAP’ını).2. Kurtarıcı ayak bandına yükünü verir3. Bu, kazazedenin CROLL’ündeki ipi boşaltır ve ip CROLL’den çıkartılı. Kazazede daha sonra JAG SİSTEMİ üzerinde tamamen askıya alınır. (Kurtarıcı ile kazazede arasında ikinci bir bağlantı önerilir, örneğin manevranın başında yapılmış bir bağlantı).4. Kurtarıcı ayak bandından yükünü dikkatlice boşaltır ve iki kişi de daha sonra kurtarıcının ipinde kalır. Not: kazazedenin ipinin boşaltıldığı anda, el jumarı erişilemez hale gelebilir.5. Kazazede ve kurtarıcı aynı ipe geçtiğinde, kurtarıcı inişi gerçekleştirir.Not: Gerçek bir durumda kullanmadan önce bu tekniğin pratiğini yapınız. Bu tekniğin avantajları:1. Eğitimli iple erişim teknisyenleri için uygun olan geleneksel yönteme çok benzerdir.2. Kurtarma öncesinde ip esnemesi dikkate alınmamış olsa bile kurtarmayı mümkün kılar.Dezavantajları:1. Kurtarma esnasında eşzamanlı olarak birkaç hamle yapılması gereken zor bir durum.2. Geri dönüşü olmayan hatalar yapılabilir.3. Kazazedenin ağırlığı kurtarıcıya göre çok fazla ise zor bir manevradır.4. İp esnemesi kurtarma öncesinde dikkate alındıysa başka bir teknik kullanmak mümkündür:5. Bu tekniğin prensibi, kazazedenin CROLL’ünün bağlı olduğu ipe JAG SİSTEMİ kurmak. Kaldırdıktan sonra CROLL’ü boşaltmak ve CROLL yerine D halkalsına takmak. Bu D halkası ile , herhangi bir esneme sorunu yaşamadan kazazede kurtarıcının D halkasına aktarılabilir.Bu tekniğin avantajları:1. Her hamle birbirinden bağımsızdır.2. Hata durumunda tekrar düzeltme şansı vardır.3. Kurtarıcı ve kazazede arasındaki ağırlık farkının fazla etkisi yoktur.4. İp esnemesi önemli değildir.Dezavantajları:1. Bu teknik bir öncekine göre daha fazla hamle gerektiriyor.2. Daha yavaştır3. Manevranın detayları:Not: çizimlerin daha iyi anlaşılabilmesi için kurtarıcının ASAP’ı gösterilmemiştir.Kurtarıcı ve kazazede arasında uzun bir bağlantı. JAG SİSTEMİ kazazedenin askıda kalmış olduğu ipe bir ip tutucuya bağlanmış.Kazazede JAG SİSTEMİ ile kaldırılır. CROLL’ün altına iniş aleti takılır. CROLL çıkartılır ve iniş aletindeki ip boşluğu alınır. Kazazedenin yükü onun D halkasına aktarılır. JAG SİSTEMİ sökülür.Kazazedenin iniş aleti kullanılarak yükü kurtarıcının sistemine aktarılır.Kazazedenin iniş aleti sökülür ve kurtarıcı kazazede ile beraber inişe geçer.Not: çizimlerin daha iyi anlaşılabilmesi için, kurtarıcının ASAP’I gösterilmemiştir.Not: Gerçek bir durumda kullanmadan önce bu tekniği pratik yapın.Eğitimli iple erişim teknisyenleri için uygun olan geleneksel yönteme çok benzer.Kurtarma öncesinde ip esnemesi dikkate alınmamış olsa bile kurtarma manevrası gerçekleştirilebilir.6.11. COVİD-19 KORONAVİRÜS6.12.1. COVİD*19 KORONAVİRÜS ACİL DURUM PLANI REHBERİ | No. | Tedbirler | Karar | Takipten Sorumlu | Uygulamadan Sorumlu | | 1 | Personellerin ateş ölçümü her sabah yapılmalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İnsan Kaynakları | Tüm Çalışanlar/ Ziyaretçiler | | 2 | Ateş ölçüm sonucu 38 ve üzeri olan personel tecrit odasına alınmalı derhal hekime haber verilmeli hekimin tavsiyelerine göre yol çizilmelidir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İnsan Kaynakları | Tüm Çalışanlar | | 3 | Çay molaları ve yemek molaları sadece bölüm arkadaşları ile birlikte kullanılmalıdır. Diğer Bölümlerle muhatap mümkün olduğunca kesilmelidir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | Bölüm Şefleri/ İdari İşler | Tüm Çalışanlar | | 4 | Firma içi maske takmak zorunlu hale getirilmelidir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | Bölüm Şefleri/ İdari İşler/ İş Güvenliği Uzmanı | Tüm Çalışanlar/ Ziyaretçiler | | 5 | Servislerde maske takmak zorunlu hale getirilmelidir. (Sabah- Akşam) | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu / Bakanlık | İSG Birimi/ İşveren Vekili | Tüm Çalışanlar | | 6 | Servisler dezenfekte edilmelidir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İSG Birimi/ İşveren Vekili/Meydancılar | Meydancılar | | 7 | Servislere en fazla toplam kapasitesinin yarısı kadar ve zik zak olacak şekilde oturulmalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu / Bakanlık | İnsan Kaynakları | Şoförler | | 8 | Günde 3 defa işyeri ortamı, lavabo, tuvalet, soyunma odalar ve ortam kullanılan işyeri ekipmanları dezenfekte edilmelidir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | Meydancılar/idari işlemler | Meydancılar | | 9 | Ofislerde maske takmak zorunlu hale getirilmelidir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | Yönetim, Şefler | Tüm Çalışanlar | | 10 | Yemekler tek kişilik masalarda ve kişiye özel çatal kaşık tuz vs. verilmelidir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İdari İşler | Tüm Çalışanlar | | 11 | Çalışanlar temastan kaçınmalıdır. Maskesiz dolaşmamalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | Tüm Çalışanlar / İdari İşlemler | Tüm Çalışanlar/ Ziyaretçiler | | 12 | Bölümler arası dolaşım yasaklanmalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İdari İşler | Tüm Çalışanlar | | 13 | Vaka tanısı konulan kişinin çevresindeki çalışanlar tespit edilmeli test yapılması sağlanmalı firmaya gelmesi engellenmelidir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İdari İşler/ İşyeri Hekimi | Tüm Çalışanlar | | 14 | Çalışanlar arası en az 3 adım mesafe olacak şekilde çalışma yaptırılmalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | Yönetim/ Üretim Yöneticileri | Tüm Çalışanlar | | 15 | Yemek öncesi ve sonrası eller en az 30 sn yıkanmalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İdari İşler/ İşyeri Hekimi | Tüm Çalışanlar | | 16 | Çalışanlar arasında ailede vaka saptanan kişiler çalışmak için firmaya getirtilmemeli 14 gün izin verilmelidir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | Tüm Çalışanlar/ İdari İşler/ İşyeri Hekimi | Tüm Çalışanlar | | 17 | Zorunlu olmadıkça dışarıdan ziyaretçi kabul edilmemeli firma içi sipariş online alışveriş yasaklanmalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | Tüm Çalışanlar/ İdari İşler | Tüm Çalışanlar | | 17 | Sipariş, ürün, mal götüren personel dönüşlerinde ateş ölçülmeden içeri alınmamalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İdari İşler | Tüm Çalışanlar | | 18 | Servislerde sabah gelirken, akşam giderken, öğle yemeği öncesi ve sonrası olmak üzere 4 adet cerrahi maske verilmelidir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İdari İşler/ Meydancılar | Tüm Çalışanlar | | 19 | Özel aracı ile işyerine gelenler içinde günde 4 adet maske verilmeli araç içinde yolculuk sırasında kullanımı sağlanmalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İdari İşler/ Meydancılar | Tüm Çalışanlar | | 20 | Meydancılar ve hizmetli personeller kesinlik eldiven kullanmadan çalışmamalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İdari İşler/ Meydancılar/ Hizmet Personeli | Hizmet personeli/ Meydancılar | | 21 | Maske ve eldivenler kesinlikle çöpe atılmamalı toplanıp belediye çalışanlarına teslim edilerek imha edilmesi sağlanmalıdır. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | İdari İşlemler/ Yönetim | Tüm çalışanlar | | 22 | Kullanılan maskeler FFP2 veya FFP3 özellikte olması önerilir. | İSG Birimi/ Yönetim Kurulu | Yönetim Kurulu / Satın alma | İdari İşlemler/ Yönetim Kurulu / Satın alma |
COVİD-19 KORONA VİRÜS ACİL DURUM ŞEMASI |